U 2025. godini u Francuskoj i Italiji izbile su velike epidemije, a virus se sada može širiti u 29 evropskih država
Naučnici su otkrili da je minimalna temperatura za prenos virusa 13-14°C, što produžava sezonu rizika
Virus čikungunja prvi put je registrovan 1952. godine u Tanzaniji i dugi niz godina bio je ograničen isključivo na tropske krajeve. Ova bolest izaziva jake i dugotrajne bolove u zglobovima, a kod male dece i starijih osoba može imati i fatalan ishod. Međutim, situacija se drastično promenila: tokom 2025. godine Francusku i Italiju zahvatile su obimne epidemije sa stotinama zabeleženih slučajeva.
Prema najnovijim istraživanjima, usled globalnih klimatskih promena, komarci koji prenose ovaj virus sada mogu da opstanu i šire zarazu u čak 29 evropskih država, uključujući i regione Centralne Evrope.
Niži temperaturni prag za prenos virusa
Ovi podaci proizilaze iz studije objavljene u naučnom časopisu Journal of the Royal Society Interface. U novoj analizi, autori su po prvi put obuhvatno procenili uticaj temperature na inkubacioni period virusa čikungunja unutar azijskog tigrastog komarca, vrste koja se ubrzano širi evropskim kontinentom.
Istraživači su otkrili da je minimalna temperatura potrebna za prenos virusa između 13 i 14 stepeni Celzijusa, što je za 2,5 °C niže nego što se ranije pretpostavljalo. To praktično znači da sezona rizika traje znatno duže nego što se mislilo:
- Španija, Portugalija, Italija i Grčka: Prenos virusa moguć je duže od šest meseci godišnje
- Belgija, Francuska, Nemačka i Švajcarska: Rizik postoji tokom tri do pet meseci u godini
- Jugoistok Engleske: Sezona prenosa traje oko dva meseca godišnje
Širenje ka severu je samo pitanje vremena
Eksperti upozoravaju da se Evropa zagreva znatno brže od ostatka planete. Sandip Tegar iz Britanskog centra za ekologiju i hidrologiju ističe za list "Gardijan" da je stope globalnog otopljenja u Evropi gotovo dvostruko veća od globalnog proseka. Zbog toga je donja temperaturna granica za širenje virusa izuzetno važna, a nove procene pokazuju da je širenje bolesti ka severu kontinenta samo pitanje vremena.
Sa ovim stavom saglasan je i koautor studije Stiven Vajt, koji podseća da bi pre dvadeset godina tvrdnja da će bolesti poput čikungunje i denga groznice postati uobičajene u Evropi zvučala potpuno nestvarno. Danas je to realnost uzrokovana kombinacijom ekspanzije invazivnih vrsta komaraca i klimatskih promena.
