Naučnici su ispod antarktičkog leda otkrili preko 1.000 ribljih gnezda u neobičnim geometrijskim obrascima.
Gnezda pripadaju maloj antarktičkoj ribi Lindbergichthys nudifrons, čiji mužjaci čuvaju jaja od predatora.
Ispod debelog antarktičkog leda naučnici su otkrili više od 1.000 pažljivo održavanih ribljih gnezda, raspoređenih u neobične geometrijske obrasce. Snimci sa dna Vedelovog mora otkrili su do sada nepoznato ponašanje jedne antarktičke vrste i pokazali koliko je život u ovom ekstremnom okruženju složen.
Gnezda je još 2019. godine snimio podvodni robot "Lassie" tokom ekspedicije u zapadnom delu Vedelovog mora, ali je detaljna naučna analiza objavljena tek sada u časopisu "Frontiers in Marine Science". Istraživači su tokom pet zarona identifikovali ukupno 1.036 aktivnih gnezda raspoređenih u 277 grupa.
Tražili olupinu čuvenog broda, a pronašli "naselje" riba
Ekspedicija broda SA Agulhas II prvobitno je, između ostalog, bila usmerena na potragu za olupinom "Endurancea", broda istraživača Ernesta Šekltona koji je nestao u ledu 1915. godine.
Međutim, kamera podvodnog robota zabeležila je nešto sasvim drugo – brojne kružne udubine na morskom dnu, očišćene od sloja organskog materijala koji je prekrivao okolinu. U njima su se nalazile ribe koje su gnezda očigledno održavale.
Pristup ovoj oblasti postao je lakši nakon što se 2017. godine od ledene ploče Larsen C odvojio džinovski ledeni breg A68, površine oko 5.800 kvadratnih kilometara. Time je deo morskog dna koji je dugo bio skriven ispod leda postao dostupan istraživačima.
Gnezda pripadaju maloj antarktičkoj ribi
Istraživači su utvrdili da gnezda pripadaju vrsti Lindbergichthys nudifrons, maloj ribi koja živi uz morsko dno i može da dostigne dužinu od oko 19,5 centimetara.
Njene jedinke prave plitke kružne udubine u sedimentu i održavaju ih čistim. Poznato je i da mužjaci čuvaju gnezda i jaja od predatora.
Posebno je iznenadio način na koji su gnezda organizovana. Naučnici su prepoznali šest različitih geometrijskih obrazaca, od zbijenih grupa do zakrivljenih i izduženih rasporeda.
Zašto ribe prave čitava "naselja"
Raspored, prema istraživačima, verovatno nije slučajan. Analiza nije pokazala da su temperatura vode ili karakteristike dna glavni razlog grupisanja.
Umesto toga, naučnici smatraju da bi ovakvo ponašanje moglo da predstavlja zaštitu od predatora. Ribe čija su gnezda u sredini veće grupe manje su izložene opasnosti, dok se na spoljnim delovima češće nalaze veća gnezda i potencijalno krupnije jedinke.
To podseća na takozvani princip "sebičnog krda", prema kojem jedinka smanjuje sopstveni rizik tako što se nalazi bliže centru grupe.
Otkriće važno i za zaštitu Antarktika
Naučnici naglašavaju da ovo nije samo zanimljiv primer ponašanja riba. Ovakva organizovana mesta za razmnožavanje mogu da budu veoma važna za čitav ekosistem Vedelovog mora.
Autori studije navode da nalazi ispunjavaju važne kriterijume za prepoznavanje osetljivog morskog ekosistema i predstavljaju dodatni argument za zaštitu ovog dela Antarktika.
Otkriće je posebno značajno jer je zapadni deo Vedelovog mora jedan od najudaljenijih i najslabije istraženih regiona planete. Ekstremna hladnoća, led, velike dubine i nemirno more decenijama su otežavali direktno posmatranje života na morskom dnu.
Snimci podvodnog robota sada su pokazali da se i u takvim uslovima kriju složena i veoma organizovana staništa – na mestu gde ih naučnici do pre nekoliko godina nisu ni mogli da vide.
