Stopa neplodnosti se stalno povećava od 1990. godine
Najveći porast neplodnosti je među ženama starosti od 35 do 39 godina
Trenutno postoji 53,6 miliona žena starosti od 35 do 49 godina koje ne mogu da zatrudne, što izaziva novu zabrinutost zbog globalne krize plodnosti.
Istraživači sa Medicinskog univerziteta u Čongkingu analizirali su zdravstvene podatke iz 204 zemlje između 1990. i 2023. godine kako bi procenili kako se teret neplodnosti među ženama starosti od 35 do 49 godina menjao tokom vremena.
Otkrili su da se stalno povećava od 1990. godine, od kada je sa oko 6.001 na 100.000 žena 1990. godine porastao na 6.907 na 100.000 u 2023. godini.
Žene do 49 godina često su uključene u statistiku reproduktivnog doba jer neke još imaju menstruaciju i teoretski bi mogle da zatrudne, iako lekari naglašavaju da plodnost naglo opada od sredine 30-ih i obično je veoma niska do kasnih 40-ih.
Međutim, najbrži projektovani porast zabeležen je među ženama na mlađem kraju grupe, prema podacima koji su ovog meseca objavljen u časopisu The Lancet Obstetrics, Gynecology, & Women's Health.
Studija je podelila žene u tri starosne grupe:
- od 35 do 39,
- od 40 do 44,
- od 45 do 49 godina.
Neplodnost je definisana kao nemogućnost postizanja kliničke trudnoće nakon 12 meseci redovnog nezaštićenog seksa.
Najveći porast neplodnosti među ženama od 35 do 39 godina
Koristeći podatke za predviđanje kako bi trenutni trendovi mogli oblikovati budućnost, istraživači su otkrili da se očekuje porast neplodnosti u sve tri starosne grupe, ali najveći projektovani porast je među ženama starosti od 35 do 39 godina.
To ne znači da su žene u kasnim tridesetim godinama sklonije neplodnosti nego one u četrdesetim, jer plodnost i dalje opada sa godinama zbog smanjenja broja i kvaliteta jajnih ćelija.
Obrazovanje i karijera odlažu majčinstvo
Umesto toga, nalaz sugeriše da ukupni teret neplodnosti najbrže raste među ženama u mlađoj dobi stare majčinske starosti, što verovatno odražava činjenicu da sve više žena odlaže majčinstvo u kasne tridesete godine jer se fokusiraju na obrazovanje i karijeri.
Međutim, do trenutka kada se osećaju spremnim da osnuju porodicu, njihova plodnost je možda već počela da opada.
U Velikoj Britaniji, izveštaj Kancelarije za nacionalnu statistiku o porođajima za 2021. godinu pokazao je da je prosečna starost majki u Engleskoj i Velsu bila 30,9 godina - najstarija ikada zabeležena.
Ovo je bio deo stalnog rasta od 1973. godine, kada je prosečna starost majki bila samo 26,4 godine.
Podaci Nacionalne statističke službe otkrili su i da je broj porođaja među ženama starijim od 40 godina bio više nego dvostruko veći nego među tinejdžerkama. Pre samo pet decenija, bilo je devet puta više tinejdžerskih majki.
Uticaj stresa i gojaznosti
Autori studije navode i da gojaznost i stres mogu uticati na plodnost.
Očekuje se da će i druge dve starosne grupe, od 40 do 44 i od 45 do 49 godina, doživeti značajan porast, čime će ukupan broj žena pogođenih neplodnošću dostići 79,6 miliona do 2036. godine.
- Naknadno povećanje od kraja 1990-ih pa nadalje poklopilo se sa rastućim učešćem žena u obrazovanju i radnoj snazi, što je dovelo do široko rasprostranjenog kašnjenja u rađanju i posledični porast neplodnosti povezane sa starenjem - napisala je vodeća autorka studije, Juanjuan Du.
Ekonomske barijere za roditeljstvo
Privremeni pad primećene neplodnosti između 2006. i 2010. godine poklopio se sa globalnom finansijskom krizom, što ukazuje na to da makroekonomska nestabilnost može promeniti vreme reprodukcije.
Međutim, ovaj skromni pad može odražavati nedovoljnu dijagnozu zbog ekonomskih barijera, a ne stvarno smanjenje prevalencije.
- Kontinuirani porast neplodnosti od 2010. godine odražava odloženo rađanje koje se prepliće sa gojaznošću, stresom i proširenim pristupom antiretrovirusnoj terapiji (ART), što je poboljšalo otkrivanje slučajeva i produžilo reproduktivni period - kažu autori a prenosi Dejli Mejl.
Teret neplodnosti nije očigledan samo u siromašnijim zemljama, a podaci otkrivaju pomeranje ka zemljama sa višim prihodima i razvijenijim zemljama, verovatno odražavajući kasnije majčinstvo, starenje stanovništva i promenljive reproduktivne obrasce.
Međutim, žene u zemljama sa nižim prihodima i dalje se suočavaju sa velikim preprekama, posebno zato što je testiranje i lečenje plodnosti često teže dostupno.
U 2023. godini, poslednjoj analiziranoj godini, Istočna Azija je imala najveće regionalno opterećenje, dok je Australija imala najmanje.
Na nivou zemalja, Centralnoafrička Republika je imala najveći prijavljeni teret, dok je Nepal imao najmanji.
Istraživači su takođe primetili da neplodnost kod žena u reproduktivnom dobu nije samo medicinski problem, već ima psihološke, socijalne i ekonomske posledice.
To uključuje patnju, stigmu, finansijski pritisak, napetost u odnosima i šire implikacije po starenje stanovništva i učešće u radnoj snazi.
Oni tvrde da bi brigu o plodnosti trebalo tretirati kao veći prioritet javnog zdravlja, sa boljim ranim otkrivanjem, širim pristupom uslugama za plodnost i politikama prilagođenim resursima i potrebama različitih zemalja.
Jajna ćelija - kako način života utiče na njih i kako ih sačuvati
Šta je rezerva jajnih ćelija i kako se proverava - ginekolog Milan Milenković
