Simptomi GER-a pojačano bljuckanje, ponekad i povraćanje, većinom tečnosti, dok slika GERB-a podrazumeva uporno povraćanje, naročito posle 6 meseca života, otežano gutanje i odbijanje obroka
Za razliku od fiziološkog GER-a koji je relativno čest, pogotovo kod odojčadi, GERB nije tako učestao
Gastroezofagusni refluks (GER) je nevoljno vraćanje želudačnog sadržaja iz želuca u jednjak. Češći je kod odojčadi i male dece i predstavlja fiziološku pojavu koja se popravlja sa vremenom. Međutim, ukoliko refluks prate simptomi kao što su uporno i hronično povraćanje, ponekad i krvi, uz slabije napredovanje, koji značajno utiču na život deteta i dovode do oštećenja sluznice jednjaka, onda se radi o gastroezofagusnoj refluksnoj bolesti (GERB), objašnjava za "Blic zdravlje" ass. dr sc. med. Ivan Milovanović, pedijatar-gastroenterohepatolog, šef Dnevne bolnice gastroenterologije u Univerzitetskoj dečijoj bolnici u Beogradu.
Ukoliko se GERB ne prepozna i ne leči na vreme može dovesti do ozbiljnih posledica po dečije zdravlje, kao što su zaostajanje u rastu i razvoju, suženje jednjaka i hronične promene na plućima zbog aspiracije želudačne kiseline.
Prema rečima dr Ivana Milovanovića, za razliku od fiziološkog GER-a koji je relativno čest, pogotovo kod odojčadi, GERB nije tako učestao.
- Grupa dece kod kojih se GERB češće javlja su prevremeno rođena deca, deca sa malformacijama u digestivnom traktu kao su su hiatus hernia, operisane urođene anomalije jednjaka, kao i kod dece sa cerebralnom paralizom i cističnom fibrozom - navodi dr Ivan Milovanović.
GER se najčešće javlja u odojačkom periodu i to između 1. i 4. meseca starosti kada deca uzimaju samo mleko i većinom su u ležećem položaju.
- Mišić između jednjaka i želuca još uvek u ovom uzrastu nije dovoljno razvijen, a intrabdominalni deo jednjaka je kratak, pa zato dolazi do učestalijeg vraćanja želudačnog sadržaja u jednjak - objašnjava dr Milovanović za "Blic zdravlje".
Razlika u kliničkoj slici GER-a i GERB-a
Naš sagovornik kaže da su simptomi GER-a pojačano bljuckanje, ponekad i povraćanje, većinom tečnosti, dok slika GERB-a podrazumeva uporno povraćanje, naročito posle 6 meseca života, otežano gutanje i odbijanje obroka.
- U ovom uzrastu deca ne mogu opisati gorušicu, vraćanje kiseline i bol u grudima, što predstavlja ozbiljan izazov u dijagnostici. Pored toga, deca sa GERB-om mogu imati i vancrevne manifestacije kao što su uporan kašalj i promuklost, česte upale srednjeg uha, kao i upornu anemiju zbog nedostatka gvožđa - kaže dr Milovanović.
Dijagnostikovanje GER-a i GERB-a
Ukoliko se radi o GER-u, za dijagnostiku je, kako kaže naš sagovornik, dovoljan razgovor sa roditeljima uz detaljan pregled deteta.
- Sa druge strane, kod GERB-a uz razgovor i pregled deteta, potrebno je uraditi 24h pH-metriju, koja predstavlja zlatni standard u dijagnostici, a ako se sumnja na neku od malformacija digestivnog trakta onda je potrebno uraditi i rendgensko snimanje. U određenjem slučajevima je potrebna i gastroskopija, da bi se videlo da li je sluznica jednjaka upaljena i tom prilikom se moraju uzeti biopsije sluznice - objašnjava dr Ivan Milovanović, pedijatar-gastroenterohepatolog.
Lečenje GER-a i GERB-a
Dok lečenje GER-a podrzumeva dijetetske mere u smislu modifikacije ishrane - češći i manji obroci, ponekad i primena AR - adaptirane mlečne formule kod odojčadi, i pozicioniranje deteta, kod GERB-a su za lečenje potrebni lekovi i to najviše inhibitori protonske pumpe.
- Od skora su najmlađim pacijentima u Srbiji dostupni svi oblici terapije kao u razvijenim delovima sveta, što uključuje i primenu inhibitora protonske pumpe u tečnom obliku, za decu koja nisu dovoljno stara da gutaju tablete, kao i kod dece koja imaju različite razvojne probleme i oštećen akt gutanja - kaže naš sagovornik.
Kada dijetetske i farmakološke mere ne daju rezultate, u određenim slučajevima se kod GERB-a mora pristupiti i operativnim zahvatima, radi sprečavanja trajnog oštećenja jednjaka i drugih organa zbog refluksa, što se postiže fundoplikacijom ili plasiranjem jejunostome.
