Glavni cilj projekta je da omogući širenje grada, razvoj infrastrukture i istovremeno zaštiti obalu od erozije
Do sada su završene dve faze izgradnje osnovne infrastrukture, uključujući mostove, vodovod i kanalizaciju
Lagos, najveći grad Nigerije i jedan od najvažnijih ekonomskih centara Afrike, već godinama razvija Eko Atlantic - planski izgrađen grad na zemljištu dobijenom nasipanjem Atlantskog okeana, uz ostrvo Viktorija.
Prema podacima konsultantske kuće Haskoning, koja je bila zadužena za pomorske studije i projektovanje, do juna 2023. godine za ovaj projekat iskorišćeno je više od 75 miliona kubnih metara peska. Cilj projekta je da objedini širenje urbanih područja, razvoj infrastrukture i zaštitu obale u regionu koji se suočava s erozijom i rastom stanovništva.
Projekat je počeo da se razvija početkom 2000-ih i još je u fazi izgradnje, piše N1info.ba.
Na zvaničnom sajtu Eko Atlantica navodi se da su prve dve faze već opremljene osnovnom infrastrukturom, uključujući:
- završene mostove
- funkcionalne vodovodne
- kanalizacione sisteme
- proširenje na naredne faze razvoja
Nigerijska ragbi akademija saopštila je da je u septembru 2025. godine primila prvu generaciju polaznika u kampusu koji se nalazi unutar budućeg grada.
Čvrsto tlo tamo gde je nekada bilo more
Eko Atlantic je zamišljen kao proširenje ostrva Viktorija, jednog od najvažnijih poslovnih, uslužnih i stambenih centara Lagosa.
Projekat podrazumeva vađenje peska s morskog dna, njegovo nasipanje na predviđenom području i formiranje novog kopna na kojem će biti izgrađene:
- ulice
- zgrade
- elektroenergetska mreža
- sistemi za odvodnjavanje
- vodovod
- kanalizacija
- telekomunikacije
- stambene i poslovne zone
Po završetku, grad bi trebalo da se prostire na oko 10 miliona kvadratnih metara novog zemljišta, što Haskoning poredi s površinom na kojoj se nalazi njujorški Menhetn.
Projekat razvija kompanija South Energyx Nigeria Limited u strateškom partnerstvu s vladom savezne države Lagos, uz podršku savezne vlade Nigerije, navodi se na zvaničnoj internet stranici projekta.
Obim projekta direktno odražava njegovu složenost. Izgradnja ne podrazumeva samo podizanje objekata uz obalu, već stvaranje potpuno nove urbane celine na prostoru koji je ranije bio pod morem.
Prema tehničkom planu, za temelje novog grada biće potrebno ukupno 95 miliona kubnih metara peska. Do juna 2023. godine dve trećine područja je rekultivisano, sa više od 6,5 miliona kvadratnih metara već formirane površine, navodi Haskoning.
Urbani prostor u suočavanju s erozijom obale
Lagos se suočava sa izazovom karakterističnim za velike priobalne gradove: rastom na ograničenom teritorijalnom pojasu uz istovremeni pritisak mora.
Područje okrenuto prema Atlantskom okeanu nalazi se gotovo u nivou mora i izloženo je talasima, plimi i obalskoj eroziji.
Prema podacima Haskoninga, istorijske karte pokazuju da se pre oko jednog veka obala grada nalazila gotovo tri kilometra dalje nego danas, pre nego što je erozija odnela veliki deo tog pojasa.
Upravo ta istorija objašnjava važnu ulogu Eko Atlantica u urbanističkom razvoju Lagosa. Projekat ima za cilj da stvori novi prostor za širenje grada, ali i da služi kao zaštitna obalska barijera za ostrvo Viktorija i okolna područja.
Umesto da učvrste samo deo obale koji je more već osvojilo, projektanti su kao referentnu tačku uzeli istorijsku obalsku liniju.
Geert Hendriks, direktor projekta u kompaniji Haskoning, izjavio je da je nakon razgovora sa kompanijom South Energyx Nigeria Limited procenjeno da je najbolje rešenje izgradnja zaštitne pomorske barijere duž obale iz 1905. godine, a ne na današnjoj liniji mora.
Veliki zid Lagosa
Jedan od ključnih delova projekta jeste takozvani Veliki zid Lagosa - morska barijera projektovana da ublaži udare atlantskih talasa na novoformirano zemljište. Reč je o masivnoj hidrotehničkoj konstrukciji koja raspršuje energiju talasa pre nego što oni stignu do grada izgrađenog na nasutom zemljištu.
Haskoning navodi da će zid, po završetku radova, biti dug 8,4 kilometra i da će zadržavati svih 95 miliona kubnih metara peska koji čine osnovu Eko Atlantica. Na zvaničnom sajtu projekta, međutim, navodi se da će ukupna dužina zida iznositi 8,5 kilometara.
Razlika je minimalna, ali ostaje kao neslaganje između dva izvora. Prema zvaničnim informacijama, zid već štiti ostrvo Viktorija od obalske erozije, a u budućnosti bi trebalo da doprinese zaštiti i početnih faza razvoja oblasti Leki. Haskoning je u junu 2023. godine saopštio da je do tada bilo izgrađeno oko sedam kilometara ove zaštitne pomorske konstrukcije.
Alternativa za širenje velikih gradova
Projekat Eko Atlantic ilustruje i širu raspravu o budućnosti velikih priobalnih metropola.
Kada grad raste brže nego što raspoloživo zemljište može da ga prati, izgradnja na prostoru dobijenom nasipanjem mora postaje jedno od mogućih rešenja za dalje širenje. Međutim, takav pristup zahteva stalna ulaganja u inženjering, održavanje, sisteme odvodnjavanja i zaštitu od obalskih rizika.
U Lagosu se upravo kroz razvoj Eko Atlantica vidi kako se grad širi prema Atlantskom okeanu, uz istovremeno jačanje zaštite od erozije u području koje je vekovima izloženo snažnom delovanju mora.
(N1info.ba)
