Natpis "Tito" na Sabotinu je postavljen 1953. godine, a 1978. premešten na slovenačku stranu
Opština Nova Gorica, na samom zapadu Slovenije, poslala je Zavodu za zaštitu kulturne baštine zahtev lokalne građanske inicijative za proglašenje kamenog natpisa "Tito" na obližnjem brdu Sabotin, na granici sa Italijom, kulturnim spomenikom od lokalnog značaja.
Zavod za zaštitu kulturne baštine navodi da je natpis na Sabotinu već u zaštićenoj zoni
Sličnu nameru imaju i u Dekanima, gde se takođe iznad sela nalazi ogroman natpis "Tito", u znak sećanja na bivšeg predsednika Jugoslavije Josipa Broza. Još nisu dobili odgovor od Zavoda, ali su dobili njihovo pojašnjenja, javlja RTV Slo, prenosi Tportal.hr.
Naime, natpis "Tito" u Sabotinu postavljen je 1953. godine. Nakon razgraničenja kao posledica Osimskog sporazuma, kameni natpis je ostao na teritoriji Italije, a zatim su ga 1978. godine mladi i vojnici premestili na slovenačku stranu. Od tada se o njemu organizovano brinu i osvetljavaju bakljama.
"Njemu pripadaju zasluge za to što imamo grad Novu Goricu, što je (regija) Primorska pripojena Sloveniji, to želimo da sačuvamo, to nam puno znači", rekao je za Televiziju Slovenija Aleksander Škrlj iz Građanske inicijative "Naš Tito".
I dok je u Novoj Gorici inicijativa za zaštitu kamenog natpisa već podnesena opštinskom veću, u Dekanima to isto planiraju da učine. Natpis ovde nastao je 60-ih i još je veći nego u Sabotinu, a pravili su ga meštani, volonteri, pa čak i deca iz osnovne škole.
"Ljudi moraju da budu svesni da je to osoba koja nam je pomogla da postanemo ono što smo danas, da imamo svoj jezik, da smo se oslobodili nacizma i fašizma", kaže Denis Opatič iz Udruge boraca "Dekani".
"Prva dva slova su na području arheološkog nalazišta"
Zavod za zaštitu kulturne baštine o zaštiti kamenih konstrukcija rekao je sledeće: "Natpis u Sabotinu već se nalazi na području zaštićenog područja registrovane kulturne baštine iz Prvog svetskog rata i tamo je već predviđen režim zaštite. Natpis u Dekanima nije upisan u registar i treba da se uradi stručna procena. Prva dva slova nalaze se na području arheološkog nalazišta", navode iz Zavoda.
Mateja Sedmak iz Instituta za društvene studije ZRS Koper kaže da se takva inicijativa "mora shvatiti van političke polarizacije i sporova, kao i u okviru težnji lokalne zajednice".
Opština može proglasiti kulturni spomenik lokalnog značaja na temelju stručnih nalaza, a odluku potom donosi opštinsko veće, piše Tportal.hr.