Pre 40 godina, u noći između 25. i 26. aprila 1986, dogodio se jedan od najtežih tehnoloških incidenata u istoriji čovečanstva - Černobiljska nuklearna katastrofa. Eksplozija reaktora broj četiri u nuklearnoj elektrani “Vladimir Ilič Lenjin” nije samo oslobodila ogromne količine radijacije, ona je zauvek promenila način na koji svet gleda na nuklearnu energiju - između čuda i straha.
U atmosferu su nakon eksplozije reaktora u Černbolju oslobođene ogromne količine radijacije, čak 400 puta veće od one koju je prouzrokovala atomska bomba bačena na Hirošimu, a talas radijacije zahvatio je veliki deo Evrope.
Brojevi koji govore o direktnim i indirektnim žrtvama zbrajaju se i danas i dok SZO kaže da on iznosi 30.000 smrtnih slučajeva, mnoga naučna istraživanja utvrdila su da on prelazi 200.000.
Vatrogasci koji su odmah stigli na lice mesta da gase požar nisu znali da su izloženi smrtonosnoj radijaciji, ali jesu “likvidatori”, njih oko 600.000, koji su “pod punom ratnom opremom” u narednim mesecima pažljivo čistili teren i gradili betonski sarkofag sa ciljem da “zadrži” radijaciju. Zabranjena zona oko grada Pripjata u Ukrajini prostire se na oko 2.600 kilometara i važi za jednu od najkontaminiranijih na svetu.
Generacije su odrasle uz slike sablasnih gradova koje su se širile daleko izvan granica tadašnjeg Sovjetskog Saveza. Ipak, priroda se tokom godina delimično oporavila i u ovoj zoni, nekim čudom, danas žive divlje životinje poput vukova, jelena i dabrova.
U današnjoj emisiji Blic DAN na Blic TV postavljamo ključno pitanje: da li je Černobilj trajno promenio percepciju ljudi o nuklearnoj energiji i učinio da nuklearna tehnologija, od simbola napretka i budućnosti, preko noći postane sinonim za nevidljivu opasnost i strah? I ko je sve, zaista, bio "ozračen" od radijacije koja je stizala i do nas u tadašnjoj Jugoslaviji?
O tome danas razgovaramo sa dr Nebojšom Kozarevićem, specijalistom nuklearne medicine i dr Slavkom Dimovićem, direktorom Instituta za nuklearne nauke “Vinča”.
