Ekstremni toplotni talas i veliki požari izazvali su pojavu retkog pirokumulus oblaka iznad Deliblatske peščare
Pirokumulus nastaje kada intenzivna toplota i dim iz požara podižu vreo vazduh visoko u atmosferu, gde dolazi do kondenzacije
Ekstremni toplotni talas i nezapamćeni požari koji besne našom zemljom doveli su do nesvakidašnjeg spoja prirodnih sila. Dok se stotine ljudi na zemlji bori sa plamenom, na nebu se razvio fenomen koji se izuzetno retko viđa na našim prostorima – impresivni i opasni "vatreni oblak" koji naučnici nazivaju pirokumulus.
Šta je pirokumulus i kako nastaje?
Pirokumulus je specifična vrsta oblaka koja nastaje kao direktna posledica ekstremne toplote i dima koje oslobađaju intenzivni požari. Kada tlo gori, vazduh iznad požarišta se toliko zagreje da počinje munjevito i naglo da se uzdiže u visinu. Sa sobom u atmosferu povlači ogromne količine gustog dima, pepela i vlage. Kada ovaj vreli vazduh dospe na veće visine, gde vlada niska temperatura, dolazi do brze kondenzacije vodene pare, što rezultira formiranjem ovog neobičnog oblaka.
Ovaj dramatičan proces zabeležen je iznad Deliblatske peščare, gde je koncentracija oslobođene toplote bila toliko velika da je formirani pirokumulus bio jasno uočljiv čak i na satelitskim snimcima.
Kako vatreni oblak utiče na gašenje požara?
Iako na prvi pogled estetski podseća na bezopasni, svakodnevni kumulus, ovaj oblak nosi ozbiljne opasnosti i jasan je pokazatelj ekstremne snage sagorevanja na tlu. Pirokumulus stvara sopstvena lokalna strujanja vazduha i vetrove, što može iznenada promeniti pravac širenja plamena i dodatno ugroziti vatrogasce na terenu.
Ukoliko se gorenje nastavi nesmanjenim intenzitetom, ova pojava može prerasti u još opasniji pirokumulonimbus. To je masivni olujni oblak koji je sposoban da proizvede sopstvene udare vetra, grmljavinu i suve munje. Nove munje nastale iz ovog oblaka mogu upaliti dodatne požare u okolini, zbog čega stručnjaci širom sveta sa velikom pažnjom prate razvoj ove pojave.
Ekstremni uslovi i dim vidljiv sa desetina kilometara
Formiranje ovog meteorološkog fenomena omogućeno je kombinacijom ekstremno visokih temperatura, veoma niske vlažnosti vazduha i jakog vetra. Katastrofalne razmere požara potvrđuje i podatak da se gust dim iz Deliblatske peščare video sa udaljenosti od nekoliko desetina kilometara, a strašni prizori bili su vidljivi čak i iz Smedereva i Zrenjanina.
Situacija je podjednako ozbiljna i u dolini Ibra, gde požari besne na strmim planinskim padinama iznad Ušća i na potezu ka Magliču. Tokom ovakvih tropskih suša, rizik je ogroman, pa je od presudnog značaja poštovati zabrane loženja vatre na otvorenom kako bi se sprečile dalje katastrofalne posledice po ljude i prirodu.
Podsetimo, na više lokacija u Srbiji i dalje su aktivni požari zbog kojih vatrogasno-spasilačke ekipe neprekidno intervenišu na terenu.
Deliblatska peščara pod vanrednom situacijom
Zbog velikog požara u Deliblatskoj peščari, kojim je bilo zahvaćeno više od 700 hektara, proglašena je vanredna situacija u delu opštine Kovin. Vatra se tokom jutra primirila, ali s obzirom na to da se tokom dana očekuju vetar i nepovoljne prilike, prioritet svih ekipa biće odbrana kuća u naselju Šumarak.
Kritično u Ibarskoj klisuri i na Stolovima
Najteže stanje trenutno je na potezu od Magliča do Polumira, gde su i dalje aktivna mestimična žarišta. Na području Žaračkih planina iznad Ušća, vatrena stihija je progutala više od 150 hektara borove šume i niskog rastinja, a borba se nastavlja i iznad Seoceta. Pored toga, vatra je zahvatila i planinu Stolove iznad Kraljeva.
Stanje na ostalim žarištima širom zemlje
Vanredna situacija proglašena je i u Bačkoj Palanci zbog požara koji je izbio na gradskoj deponiji. Sa druge strane, požari na području Knjaževca i Zaječara uspešno su lokalizovani nakon što je izgorelo oko 200 hektara šume i niskog rastinja, dok je požar na Regionalnoj deponiji "Srem-Mačva" potpuno ugašen.
Vetar otežava posao, vatrogasci gase ručno
Gašenje požara na mnogim lokacijama izuzetno je otežano zbog jakog vetra i nepristupačnog reljefa koji onemogućavaju upotrebu teške mehanizacije. Zbog toga vatrogasci vatru gase ručno, koristeći naprtnjače sa vodom. Na sreću, ugroženih domaćinstava za sada nema. Dim koji se širi duž Ibarske magistrale mestimično usporava saobraćaj, ali potpunih zastoja nema.
U akcijama gašenja učestvuju pripadnici Sektora za vanredne situacije, radnici "Srbijašuma" i "Vojvodinašuma", dobrovoljna vatrogasna društva i građani. Na najkritičnijim delovima požarišta dejstvuju i tri helikoptera Helikopterske jedinice MUP-a (Ka-32, H-215 "superpuma" i H-145), a najavljeno je da će u akciju biti uključeni i helikopteri Vojske Srbije.
