Solotnik je srednjovekovno utvrđenje iz 15. veka kod Bajine Bašte, za koje ne postoje pisani podaci, već ga prati niz narodnih legendi
Legenda ga povezuje sa princezom Irinom, suprugom despota Đurđa Brankovića, kojoj su pripisivane teškoće naroda te je prozvana prokleta Jerina
Solotnik je fascinantan lokalitet kod Bajine Bašte, na kojem se ponosno uzdižu ostaci srednjovekovnog dvora iz sela Solotuša, po kojem je čitav ovaj predeo i dobio ime. Dosadašnja istraživanja pokazala su da ovo misteriozno utvrđenje Solotnik datira iz 15. veka, tačnije iz uzbudljivog doba srpske despotovine.
Ono što ovu građevinu obavija velom misterije i zbunjuje neke istraživače jeste da o njoj ne postoje pisani podaci već da uspomene na ovo neverovatno istorijsko blago čuvaju legende i narodna predanja.
- Kada govorimo o srednjovekovnom utvrđenju Solotnik, pre svega treba da istaknemo da mi nemamo pisanih podataka o samom utvrđenju, ali je čitav niz narodnih legendi ostao da živi sve do današnjeg dana – objašnjava Petar Čolić iz Turističke organizacije Tara Drina.
Prema njegovim rečima, ovo srednjevekovno utvrđenje se u narodnim predanjima još naziva i Jerinin grad, ili Kulina.
- Kada pominjemo Jerinu, mislimo na princezu Irinu, suprugu srpskog despota Đurđa Brankovića. I to nas vraća u period srpske despotovine, kada se po celoj Srbiji masovno grade utvrđenja koja treba da posluže za odbranu od nadolazeće turske opasnosti – podseća Čolić uz napomenu da o tome koliko su uslovi za srednjovekovne stanovnike toga kraja bili teški, govori sama činjenica da su nameti bili ogromni prilikom gradnje tih srednjovekovnih utvrđenja.
- Neke od legendi koje su ostale da žive do današnjih dana kažu da je ta "prokleta Jerina", kako je narod nazivao, bila odgovorna za teške uslove u kojima žive, jer prosto narod nije mogao kriviti svoga despota, nego je lakše bilo sve svaliti na njegovu suprugu, Irinu – priča Čolić.
Arheološka istraživanja Solotnika i dalje traju
On je istakao da, bez obzira na značaj ovog kulturno – istorijskog spomenika, arheološka istraživanja na tom lokalitetu još uvek nisu gotova.
- Samo utvrđenje je pravougaone osnove i pronađeni su ostaci kule koja je dominirala nad tim srednjovekovnim utvrđenjem. Pretpostavlja se da se, na osnovu debljine bedema, utvrđenje pre svega koristilo za odbranu, ali se arheolozi uglavnom slažu u jednom a to je da je praktično odmah po dolasku Turaka na ove prostore, i posle 1459. godine, samo utvrđenje izgubilo svoj strateški značaj i da je praktično odmah palo u turske ruke – istakao je Čolić.
Imajući u vidu neverovatnu priču koja stoji iza ovog zamka, nameće se pitanje koliko Solotnik sam po sebi može nositi turistički potencijal za samu opštinu Bajina Bašta, ali i da li su u planu neke nove pešačke staze koje bi turistima olakšale put ka ovom velelepnom utvrđenju.
Prema rečima Petra Neškovića iz Turističke organizacije Tara Drina, nadležni iz te ustanove se trude da sve lokalitete ovog tipa, najviše kulturno-istorijske spomenike, prilagode za posetioce.
- Ono što je do sada urađeno jeste jedna pešačka, odnosno planinarska staza do Solotnika. Do njega može da se dođe i makadamskim putem, s tim da nekih 200 metara mora da se pešači. To je iz smera sa Kaluđerskih bara na Tari, tako da posetioci mogu svakako da posete Solotnik – naglasio je Nešković.
Utvrđenje sa osnovom od oko 600 kvadrata
Prema podacima Nacionalnog parka Tara, zamak Solotnik ima približno trapezoidnu osnovu dimenzije 20x30 metara. U jugoistočnom uglu se nalazi kula kružne osnove. Debljine zidova 1,20–1,70 metara, a na strani okrenutoj napadačima blizu 4 metra. Očuvana visina zidova na nekim delovima dvorca prelazi 4 metra.
Zidovi su građeni od pritesanog kamena i trpanca u sredini, vezani krečnim malterom. Zamak ima dva ulaza, istočni i zapadni. Solotnik je mogao biti napadnut artiljerijom samo sa južne i jugo-istočne strane, te je prilaz sa tih strana štićen rovom uklesanim u stene.
(Blic/Prva TV)
