Ovo su NAJSTARIJA SRPSKA PREZIMENA: Nosili su ih velikaši, kraljevi i hrabri ratnici, a nastala su još u SREDNJEM VEKU

Većina je nastala po muškom pretku – patronimi, mada ima i onih koja poreklo vode od neke davne pra prabake – matronimi. Postoje i prezimena data na osnovu ličnog izgleda ili karaktera mestoa boravka, zanimanja... Srpska prezimena prepoznatljiva su po sufiksu –ić, ili bar većina, pošto se procenjuje da se oko dve trećine završava tim slovima. Nastavak -ić znači "malo" i "mlado", dok -vić upućuje da je "potomak od…".

Nastanak današnjih vezuje se, bar u Srbiji, za kneza Aleksandra Karađorđevića koji je 1851. godine jednim aktom naredio uspostavljanje trajnih prezimena po najstarijim i najznačajnim precima, navodi sajt Koreni. Ipak, zahvaljujući sačuvanim manastirskim, carskim i kraljevskim spisima iz prošlosti, pre svega iz srednjeg veka, znamo da su naši preci i ranijih stoleća pored ličnog nosili i porodično ime.

Tamo gde su rano počele da se vode matične knjige i gde je postojala dobra administracija, prvenstveno na prostorima Austrougarske i Mletačke republike, prezimena su fiksirana veoma davno. Istraživanja pokazuju da su se najviše menjala na teritoriji današnje uže Srbije, i na tom području su kasnije uvedena.

Šavčići, Bogdanovići, Pobratovići, Stanići i Srezojevići pominju se u Dečanskoj hrisovulji (povelji) iz 1330. godine kojom je kralj Stefan Dečanski deo svojih poseda poklonio manastiru. Na njoj su popisane porodice koje su živele na tom imanju u nekim slučajevima i generacijama unazad. U istoj povelji iz XIV veka zapisani su i Brajići, Dobromirovići, Slavojevići, Veseljkovići, Radogostići, Hreljići...

Tu su još i Kaluđerović i Episkopović – prezimena nastala prema crkvenoj jerarhiji – koja se pominju u Prizrenskoj povelji, najverovatnije u vezi s precima koji su bili monasi ili neki crkveni velikodostojnici. Martić, Radojević, Ivanović i Ljubišić sreću se na više mesta u dubrovačkim arhivama tokom celog srednjeg veka.

Branković, Lazarević, Ljubić, Vojinović, Nemanjić, Hrebeljanović, Mrnjavčević – ova prezimena nosili su najznačajniji srednjovekovni velikaši. Vlastimirovići su prva srpska vladarska porodica o kojoj postoje istorijske beleške. Naziv dinastije stvorili su istoričari prema prvom vladaru iz ove dinastije koji je stvorio nezavisnu državu, knezu Vlastimiru, za razliku od Nemanjića, koji su tako nazivani još u svoje vreme.

Branivojevići su bili srpska vlastelinska porodica koja je u drugoj polovini XIII i prvoj trećini XIV veka vladala Humom, piše Istorijski zabavnik. Rodonačelnik je bio vlastelin Branivoje, koji je od kralja Milutina dobio na upravu Ston i Pelješac. Posle Milutinove smrti, oni su se praktično otcepili od kraljevine Srbije, posle čega su započeli širenje svojih poseda.

Vojislavljevići su srpska srednjovekovna dinastija, koja je nasledila vlast nad Dukljom preko Jovana Vladimira i porodice Vlastimirovića. Ova loza upravljala je Dukljom i okolnim područjima, uključujući i Zahumlje, Rašku i Bosnu. Njihova vladavina trajala je od 1034. do 1186. godine, kada su dominaciju preuzeli Nemanjići.

Vukanovići su vladali Raškom od kraja XI do početka druge polovine XII veka. Samo prezime dinastije je navedeno uslovno, odnosno predstavlja termin koji su moderni istoričari izveli iz imena prvog značajnijeg vladara ove porodice, raškog velikog župana Vukana.

Jakšići su bili poznata plemićka porodica iz vremena srpske despotovine. Jakšići su zadivili Mađare herojstvom u borbi s Turcima, tako da ih je kralj Matija Korvin nazvao "stubovima hrišćanstva" i dao im i ugarsku plemićku titulu.

Najstarija srpska prezimena nosili su i Balšići, Dejanovići, Zlatonosovići, Crnojevići, Pavlovići, Kotromanići, Danilovići, i tako dalje, a porodično ime Divac, koje vodi poreklo od reči "div", pominje se još u dokumentima iz XV veka.