Mali bakarni artefakt iz Egipta, star oko 5.300 godina, identifikovan je kao najstariji alat za bušenje metala u dolini Nila
Predmet datira iz perioda pre ujedinjenja Egipta i bio je potcenjen sve do nedavne detaljne analize
Mali, gotovo neprimetan predmet od bakra koji može stati u dlan mogao bi da promeni ono što se do sada znalo o tehnološkim sposobnostima drevnog Egipta. Reč je o artefaktu dugom svega 63 milimetra i teškom 1,5 gram, koji se danas tumači kao najstariji poznati "rotacioni alat" za bušenje metala u dolini Nila.
Njegova starost procenjuje se na oko 5.300 godina, odnosno na period između 3.300. i 3.000. godine p.n.e., što znači da potiče iz vremena pre političkog ujedinjenja Egipta i formiranja države faraona. Iako je otkriven još početkom 20. veka, tek sada je ponovo detaljno analiziran i dobio potpuno novo tumačenje.
Novo istraživanje
Predmet je prvi put opisan dvadesetih godina prošlog veka kao "mali bakarni šiljak sa trakom kože omotanom oko njega", što ga je dugo držalo na marginama naučnih istraživanja.
Otkriven je u grobnici 3.932 na groblju Badari u Gornjem Egiptu, a danas se čuva u Muzeju arheologije i antropologije u Kembridžu. Novo istraživanje sproveli su timovi Univerziteta u Njukaslu i Akademije likovnih umetnosti u Beču, a njihova analiza potpuno je promenila ranije tumačenje ovog artefakta.
Rotaciono kretanje
Mikroskopska ispitivanja pokazala su tragove koji ukazuju na upotrebu rotacionog kretanja, a ne na jednostavno probijanje materijala.
"Analiza mikroskopske istrošenosti pokazala je obrasce kompatibilne sa dugotrajnim rotacionim kretanjem", navode istraživači. Uočene su fine kružne strijacije, zaobljene ivice i blago zakrivljen vrh, što sve zajedno ukazuje na to da je predmet korišćen kao vrh bušilice, a ne kao klasično šilo.
Dodatni važan trag predstavljaju i ostaci kože omotane oko drške. Naučnici smatraju da bi to mogli biti ostaci mehanizma sličnog luku, što bi predstavljalo retki materijalni dokaz upotrebe lučne bušilice u tom periodu.
Revolucionarni značaj
Glavni autor istraživanja Martin Odler sa Univerziteta u Njukaslu ističe da su dosadašnji arheološki narativi o starom Egiptu uglavnom fokusirani na monumentalnu arhitekturu i elitnu kulturu, dok su zanatske tehnologije koje su te strukture omogućile znatno slabije dokumentovane.
Prema njegovim rečima, identifikacija ovog predmeta kao lučne bušilice ima veliki značaj jer sugeriše da su egipatski zanatlije savladali mehanički potpomognuto rotaciono bušenje više od dve hiljade godina pre nego što su se pojavili bolje očuvani setovi alata iz perioda Novog carstva, koji datiraju iz sredine i kasnog drugog milenijuma pre nove ere.
Ovaj nalaz tako ne samo da osvetljava tehničku veštinu drevnih majstora, već i otvara novo poglavlje u razumevanju svakodnevne tehnologije u najranijim fazama egipatske civilizacije.
(Il messaggero)
