Autorka je bila iznenađena saznanjem da meso u dalmatinskom pršutu i panceti može poticati iz drugih zemalja EU, a ne iz Hrvatske
Dalmatinski pršut nosi ovu oznaku od 2016. godine, i najčešće koristi meso iz Mađarske, iako se prerađuje po tradicionalnim metodama iz Dalmacije
Priznajem, sama sam kriva što se do sada nisam malo raspitala o tome, pa me je nedavno kod kuće iznenadilo kada sam iz kese izvadila vakuumirani dalmatinski pršut i dalmatinsku pancetu i počela malo detaljnije da čitam šta piše na poleđini.
Ponovo je u pitanju moja fascinacija poreklom mesa za koje se u oba slučaja, uprkos nazivu "dalmatinski“, ispostavilo da je zapravo reč o proizvodu za koji je sirovina stigla negde iz EU, a ne iz Hrvatske (a kamoli iz Dalmacije).
Okej, nisam toliko naivna - za tirolsku salamu takođe ne očekujem da je meso stiglo iz Tirola, ali u ovom slučaju na pogrešan utisak da je reč o mesu sa naših prostora navela me oznaka koja se nalazi na svakom od ovih pakovanja, a na kojoj piše "zaštićena oznaka geografskog porekla“.
Oznaka se ne odnosi na poreklo sirovine
Logično, to mi je sugerisalo da bi meso definitivno trebalo biti sa hrvatskih prostora, ali naknadno sam saznala da nije i da je to pravilo koje je uspostavljeno na nivou EU.
Ova oznaka, saznajem naknadno, zaista sugeriše da proizvod dolazi sa određenog geografskog područja, ali to se ne odnosi nužno na poreklo sirovine, već na to da je najmanje jedna faza njegove prerade, proizvodnje ili pripreme povezana sa tačno određenim područjem. U ovom slučaju reč je o Dalmaciji.
Svi proizvodi koji zadovolje evropska pravila na sebi potom imaju zvanični logotip za ZOZP, a dalmatinski pršut ga je dobio 2016. godine, kada je postao deveti domaći proizvod sa ovom oznakom.
Slično je i sa dalmatinskom pancetom. I na ovim proizvodima na poleđini je označeno da je poreklo mesa sa područja EU (saznajem da u najvećem broju slučajeva i kod pršuta i kod pancete meso dolazi iz Mađarske), a oznaka podrazumeva tradicionalne načine prerade mesa koji su vezani za područje Dalmacije, zbog čega su i dobili zaštitu.
Do sada 52 zaštićena proizvoda
Međutim, osim ove oznake postoji još jedna, zaštićena oznaka izvornosti (ZOI) koja, za razliku od ove prve, garantuje da je proizvod u celosti napravljen na geografskom području za koje je dobio zaštitu, uključujući i poreklo sirovine.
Ipak, kao što to obično biva, i kod ove oznake postoje izuzeci, a ti izuzeci se odnose na proizvode od mesa za koje pravilo o poreklu sirovine nužno ne važi.
Drugim rečima, čak i mesni proizvodi koji imaju oznaku ZOI ne moraju nužno biti napravljeni od mesa koje dolazi sa tačno određenog područja, što sigurno zbunjuje mnoge potrošače jer im oznaka sama po sebi sugeriše nešto sasvim drugo.
Hrvatska je, prema dostupnim podacima, do sada uspela da zaštiti ukupno 52 poljoprivredna i prehrambena proizvoda, a dobila je i 18 oznaka izvornosti vina i šest oznaka geografskog porekla jakih alkoholnih pića.
