Iako je ova bolesti izuzetno retka, slične rikecioze svake godine pogađaju hiljade ljudi u SAD
Pravovremeno prepoznavanje simptoma i hitno lečenje su ključni za izbegavanje teških posledica i smrtnih ishoda
Novi slučaj retke bolesti koju prenose krpelji otkriven je kod čoveka - stanovnika Kalifornije, što je tek četvrti put u svetu otkad je vrsta bakterije rikecije lanei (Rickettsia lanei) prvi put otkrivena pre osam godina. U ovoj američkoj saveznoj državi već su prijavljena tri slučaja infekcije.
Rikecija lanei je prvi put identifikovana 2018. godine u okrugu Sonoma, u krpeljima koji parazitiraju na zečevima i koji su poznati kao "zečji krpelji". Ovaj okrug se nalazi na severu Kalifornije, u njemu živi skoro 500.000 ljudi i godišnje ga poseti oko 10 miliona turista.
Kako piše "Dejli mejl", bakterija može da izazove ozbiljne, po život opasne simptome, uključujući:
- groznicu
- gangrenu
- komu
- oticanje mozga
- bolove u mišićima
- glavobolju
- osip na ekstremitetima
Pripada istoj porodici kao i pegava groznica Stenoviti planina i druge bolesti poznate kao rikecioze pegave groznice (SFR).
Još nije utvrđena ni stopa smrtnosti
Ne postoji pouzdano utvrđena stopa smrtnosti za rikeciju lanei jer je toliko retka i tek je nedavno opisana, ali stopa smrtnosti za sličnu groznicu iznosi između 5 i 10 procenata.
Zečji krpelj je poznat po povezanosti sa bakterijom Rickettsia rickettsii, koja je glavni uzročnik pegave groznice Stenovitih planina. Međutim, studija iz 2018. godine otkrila je "novi genotip pegave groznice" u Kaliforniji.
Iako je slična bakteriji rikeciji rikeci (Rickettsia rickettsii), ova bakterija "pripada zasebnoj, jasno izdvojenoj grani koja se razlikuje" od ranije identifikovanih sojeva.
Zvaničnici su potvrdili novi slučaj za američki portal "SF Gate", ali nisu otkrili detalje o pacijentu osim da je osoba dijagnostikovana u Kaliforniji ove godine.
Pao u komu, razvila se gangrena, a lekari nisu znali zašto
Iako je rikecija lanei poznata istraživačima od 2018. godine, tek 2023. je utvrđeno da može da dođe do infekcije i kod ljudi, kada je jedan muškarac u Kaliforniji primljen u bolnicu sa simptomima sličnim gripu i bolovima u telu.
Prema izveštaju o slučaju iz 2024, lekari su ga testirali na više bolesti, ali se njegovo stanje brzo pogoršavalo. Primljen je na intenzivnu negu, nivo kiseonika mu je opao, imao je napade i došlo je do ozbiljnog poremećaja u hemijskoj ravnoteži krvi.
Kada su lekari konačno posumnjali na SFR bolest, dali su mu snažan lek doksiciklin. Upao je u komu, razvio ozbiljno oštećenje bubrega i gangrenu na obe ruke. Bilo mu je potrebno 22 dana da se oporavi i bude otpušten iz bolnice.
"To je najopasnija bolest koju prenose krpelji"
Stručnjaci su u tek ove godine otkrili rikeciju lanei u krpeljima u okrugu Kontra Kosta, gde je pacijent prijavio da je igrao golf pre infekcije.
- Ovaj krpelj je prenosilac bolesti, to je veoma važno i želimo da ljudi obrate pažnju - rekla je En Kjemtrup, naučnica i veterinarka iz kalifornijskog Odeljenja za javno zdravlje.
Prema rečima prof. dr Dženet Foli, epidemiološkinje sa Veterinarske škole Univerziteta u Dejvisu, reč je o najopasnijoj i izuzetno smrtonosnoj bolesti koju prenose krpelji u Americi.
Rasprostranjenost rikecije lanei nije velika, ali se u Sjedinjenim Američkim Državama (SAD) svake godine SFR infekcijama zarazi i do 7.000 ljudi. Oko 5.000 ljudi godišnje oboli od pegave groznice Stenovitih planina.
Gde u Americi ima najviše SFR infekcija
Prema podacima Centara za kontrolu i prevenciju bolesti (CDC), bolesti iz grupe SFR (rikecioze pegave groznice) najčešće se javljaju u centralnim i južnim delovima SAD, uključujući:
- Kanzas
- Oklahomu
- Misuri
- Arkanzas
- Misisipi
- Alabamu
- Virdžiniju
- Zapadnu Virdžiniju
- Tenesi
- Severnu Karolinu
- Kentaki
- Arizonu
U periodu od 2019. do 2023. godine, više od 50 odsto slučajeva pegave groznice zabeleženo je u pet saveznih država: Alabama, Misuri, Severna Karolina, Arkanzas i Tenesi. Severna Karolina je 2023. imala najveći broj slučajeva SFR infekcija, sa stopom od 21,13 slučajeva na milion stanovnika.
Od SFR infekcije najviše umiru mala deca
Prema podacima CDC-a, SFR infekcije se češće prijavljuju kod muškaraca nego kod žena, a najviše slučajeva beleži se kod osoba starijih od 40 godina.
Međutim, deca mlađa od 10 godina imaju najveći broj prijavljenih smrtnih ishoda u okviru ove grupe bolesti.
"Dejli mejl" prenosi da se antibiotik doksiciklin najčešće koristi u lečenju SFR infekcija. Odlaganje terapije i samo nekoliko dana može značajno da poveća rizik od teških komplikacija i smrtnog ishoda. Brzo prepoznavanje i hitno lečenje su ključni.
(Daily Mail)
