Posmrtni ostaci Melnjika i njegove supruge ekshumirani su u Luksemburgu 19. maja i vraćeni u Ukrajinu radi ponovne sahrane
Predsednik Ukrajine obezbedio je pune državne počasti za ovaj obred
Andrij Meljnik, koga jedni smatraju nacističkim kolaboratorom, a drugi slave kao vođu otpora Sovjetima, sahranjen je uz državne počasti u blizini Kijeva.
Dok je počasna straža ukrajinske vojske stajala mirno pored njegovog kovčega, Meljnik - vođa ukrajinskog nacionalističkog pokreta koji je preminuo pre šest decenija i koji je posle smrti ostao jednako kontroverzan kao i za života - bio je izložen u Kijevu uoči ponovne sahrane koja je održana u nedelju, piše dopisnik “Njujork tajmsa” iz Kijeva Endru Krejmer.
Posmrtni ostaci ukrajinskog vojnog i političkog lidera iz 20. veka Andrija Meljnika i njegove supruge Sofije stigli su tokom noći 22. maja u Kijev, saopštila je Patrijaršijska saborna crkva Vaskrsenja Hristovog, prenosi “Kijev indipendent”.
Sahrana uz pune državne počasti
Predsednik Volodimir Zelenski obezbedio je pune državne počasti za ovaj obred čime je, prema “Njujork tajmsu”, nagovešten dubok zaokret u ukrajinskoj politici nakon ruske invazije 2022.
Pre toga, Zelenski je držao izvesnu distancu prema nacionalističkoj politici, a ponovnom sahranom Meljnika pokazao je spremnost da je prihvati, navodi list.
Ekshumacija ostataka
Posmrtni ostaci Melnjika i njegove supruge ekshumirani su u Luksemburgu 19. maja, gde je bio sahranjen nakon smrti u emigraciji 1964, i vraćeni u Ukrajinu radi ponovne sahrane. Prema navodima Ukrajinske grkokatoličke crkve, za posmrtne ostatke Meljnika i njegove supruge služen je pomen, a građani su do 23. maja mogli da odaju poštu.
“Danas Ukrajina vraća kući ne samo jednu istaknutu istorijsku ličnost - danas obnavljamo i deo sopstvenog istorijskog sećanja. Andrij Meljnik za života nije mogao da se vrati u svoju otadžbinu, ali se njegovo putovanje danas konačno završava kod kuće, u ukrajinskoj zemlji za koju se borio tokom čitavog života”, navodi se u saopštenju Patrijaršijske saborne crkve Vaskrsenja Hristovog.
“Decenijama su Ukrajinci bili lišeni mogućnosti da na dostojan način odaju poštu mnogim svojim herojima. Danas, međutim, Ukrajina potvrđuje svoje pravo da samostalno oblikuje nacionalno istorijsko pamćenje i da oda zasluženo priznanje onima koji su se borili za njenu nezavisnost čak i onda kada se nada činila gotovo nedostižnom”, dodaje se.
Ko je Andrij Melnjik
Meljnik se tokom 20. veka izdvojio kao jedan od nekoliko vodećih ličnosti ukrajinskog pokreta za nezavisnost, suprotstavljajući se vlasti i Poljske i Sovjetskog Saveza, piše “Kijev indipendent”. Meljnik je predvodio jednu od dve frakcije Organizacije ukrajinskih nacionalista (OUN), uključujući i period tokom kojeg je sarađivao sa nacističkom vojskom za vreme njene okupacije Ukrajine, što predstavlja jedno od najkrvavijih poglavlja Drugog svetskog rata, navodi “Njujork tajms”.
Bio je član OUN, koja se kasnije podelila na dve suparničke frakcije - jednu koju je predvodio sam Meljnik, a drugu na čijem je čelu bio Stepan Bandera - nakon što je osnivač organizacije Jevhen Konovaljec ubijen 1938, navodi "Kijev indipendent".
Sovjetski Savez je 1939. potpisao sporazum o nenapadanju sa Nemačkom, ali je dve godine kasnije bio zatečen kada su nacističke snage izvršile invaziju na Ukrajinu, tada deo sovjetske teritorije. Ukrajinci su pod sovjetskom vlašću pretrpeli velika stradanja, pa su mnogi u početku naciste doživeli kao oslobodioce, prema "Njujork tajmsu".
Pojedine frakcije OUN i njene ustaničke vojske borile su se uz nacističke snage u onome što su smatrale borbom za ukrajinski suverenitet. Pripadnici tih grupa takođe su učestvovali u zločinima nad jevrejskim i poljskim civilima. Kasnije tokom rata neke od tih formacija okrenule su se protiv nacista i počele da se bore protiv njih, dodaje list.
Jednu frakciju vodio Melnjik, drugu Bandera
I frakcija OUN-M i frakcija OUN-B i danas su predmet kontroverze i rasprava zbog svojih aktivnosti tokom rata, koje su uključivale periode taktičke saradnje sa nacističkom Nemačkom za vreme Drugog svetskog rata. Ta saradnja bila je motivisana zajedničkim protivljenjem Sovjetskom Savezu, koji su obe frakcije OUN-a smatrale jednom od glavnih pretnji ukrajinskom nacionalnom identitetu, ističe list. Nacisti, koji nisu podržavali stvaranje nezavisne ukrajinske države, na kraju su se okrenuli protiv Meljnika i drugih ukrajinskih vođa. Meljnik je najpre stavljen u kućni pritvor, a potom prebačen u koncentracioni logor Zaksenhauzen, piše “Kijev indipendent”.
Preminuo je u Nemačkoj 1964, a sahranjen je u Luksemburgu.
Tokom posleratnih godina provedenih u emigraciji, Meljnik je nastavio da se zalaže za nezavisnost Ukrajine i radio na okupljanju ukrajinske dijaspore. Bio je među pokretačima ideje o osnivanju Svetskog kongresa Ukrajinaca, koji je zvanično formiran tri godine nakon njegove smrti, 1967, navodi “Kijev indipendent”.
