AfD je prošlog vikenda zvanično usvojila program za istočnu pokrajinu Saksoniju-Anhalt, koji se već opisuje kao “radikalan”
Postoje i znakovi da AfD jača i na zapadu zemlje, što predstavlja zabrinjavajući trend za tradicionalne nemačke partije, poput CDU
Izbori u Mađarskoj još se nisu ni "ohladili". Dok jedna evropska nacionalistička partija odlazi sa vlasti, nakon poraza Viktora Orbana koji je odjeknuo ne samo u zemlji već i u Evropi, 700 kilometara dalje na severozapadu kontinenta druga uživa sve veću podršku i učvršćuje svoj uticaj na tamošnju politiku.
Još od kraja Drugog svetskog rata nijedna krajnje desničarska partija nije držala vlast u nekoj nemačkoj državi ili federalnoj vladi. Ali, to bi moglo da se promeni već ove jeseni u istočnoj nemačkoj državi Saksonija-Anhalt blizu Berlina, gde ekonomska stagnacija i pitanje migracija ne idu u prilog centrističkom establišmentu, a desničarska Alternativa za Nemačku (AfD), danas druga po veličini federalna stranka, vodi u anketama i mogla bi da osvoji pokrajinske izbore u septembru.
Štaviše, nekad politički autsajder mogao bi da dobije prvu apsolutnu većinu u svojoj 13-godišnjoj istoriji, piše CNN.
Mi kažemo "da" stalnim deportacijama
Uoči izbora, AfD je prošlog vikenda na partijskom skupu u centralnom gradu Magdeburgu zvanično usvojila program za Saksoniju-Anhalt - koji se već opisuje kao “radikalan”. Vodeći kandidat AfD-a u toj pokrajini i “TikTok” zvezda Ulrih Zigmund, kojeg su delegati pozdravili ovacijama, rekao je da je to istorijski trenutak - ne samo za Saksoniju-Anhalt.
- Čitava Nemačka posmatra ove istorijske izbore – rekao je on, preneo je BBC.
Zigmund je u govoru pred oko 250 delegata izneo jasnu sliku kako bi vlast AfD-a mogla da izgleda u toj pokrajini.
- Mi kažemo “da” stalnim deportacijama. Želim da građanima u Saksoniji-Anhaltu vratim njihovu staru, dobru, sigurnu Nemačku - istakao je Zigmund.
"Radikalni" manifest od 156 strana
Članovi stranke usvojili su manifest, u kojem su na 156 stranica izneli svoje ciljeve za pokrajinu. Prema “Njujork tajmsu” (NYT), deluje da su delovi tog programa teško izvodljivi, jer daleko prevazilaze nadležnosti jedne pokrajinske vlade.
Ostvariviji elementi predstavljaju viziju pretvaranja Saksonije-Anhalt, relativno male pokrajine, u magnet za velike, u Nemačkoj rođene, društveno konzervativne porodice, kao i u neprijateljsko okruženje za mnoge migrante, navodi list.
AfD u manifestu poziva na velike promene u politikama migracija, obrazovanja, socijalne zaštite i energetike. Zalaže se za “potpuni zaokret od 180 stepeni” u migracionoj politici, koji bi uključivao deportacije i “remigracije” - termin sa nacističkim konotacijama, navodi CNN. Među onima koji bi bili obuhvaćeni tim merama bile bi i ukrajinske izbeglice.
Šta je sve u manifestu?
Prema NYT, među predlozima su:
- Deportovanje ili smeštanje izbeglica u kolektivne centre
- Poreske olakšice za velike porodice
- Besplatna briga o deci
- Javni emiteri bi izgubili finansiranje
- Zabranjene zastave LGBT zajednice u školama
- Besplatna nastava ruskog jezika
Šta ako AfD osvoji većinu na izborima
Čak i ako partija osvoji apsolutnu većinu na pokrajinskim izborima u septembru, AfD neće moći da sprovede takve promene, jer su one u nadležnosti federalne vlade u Berlinu. Ipak, program pruža jasan uvid u razmišljanje partije, koja je nekada smatrana marginalnom a danas je pretnja političkom establišmentu, piše CNN.
Ukoliko AfD pobedi, Saksonija-Anhalt postala bi druga bivša istočnonemačka pokrajina u kojoj su oni najjača stranka, nakon susedne Tiringije.
Najnovija istraživanja pokazuju da se podrška AfD-u kreće oko 40%, više od 10 procentualnih poena ispred rivalskih partija.
Zabrinjavajući trendovi na zapadu Nemačke
Stranka je već čvrsto ukorenjena u bivšoj Istočnoj Nemačkoj, gde se njena popularnost često povezuje sa ekonomskim nejednakostima u odnosu na zapad zemlje, koje potiču iz komunističke prošlosti regiona. Mnogi birači negoduju zbog, kako kažu, ekonomskih razlika između istoka i zapada zemlje.
Ove godine, međutim, postoje znakovi da AfD jača i na zapadu zemlje, što predstavlja zabrinjavajući trend za tradicionalne nemačke partije, poput CDU - stranke kancelara Fridriha Merca - i SPD-a, koji je deo vladajuće koalicije.
U martu je AfD ostvario snažan rezultat na izborima u dve savezne pokrajine, Baden-Virtembergu i Rajni-Palatinatu. U oba slučaja zabeležen je značajan rast podrške birača - za 9, odnosno 11 procentualnih poena u odnosu na izbore 2021. Ti rezultati nisu bili dovoljni za pobedu ni u jednoj od pokrajina, ali ukazuju na širi trend – da politika i stavovi AfD-a nailaze na odjek među biračima širom Nemačke.
Šta je sa Rusijom
Kako navodi CNN, program takođe malo doprinosi ublažavanju tvrdnji o vezama partije sa Rusijom. “Aktuelne antiruske politike etabliranih političkih partija nisu u interesu Nemačke. One dele Evropu”, navodi se u programu, koji sem uvođenja besplatne nastave ruskog jezika poziva i na ukidanje sankcija Rusiji.
Takav stav u oštroj je suprotnosti sa politikom nemačke federalne vlade, koja je snažno podržavala Ukrajinu u ratu sa Rusijom.
Kampanja AfD-a, nazvana “Vizija 2026”, jasno je usmerena na osporavanje dugogodišnjih evropskih vrednosti, piše CNN. Nakon neuspeha nacionalističkih partija na lokalnim izborima u Francuskoj u martu, a zatim i u Mađarskoj tokom prošlog vikenda – gde je Orban na izborima 12. aprila ubedljivo izgubio od Petera Mađara - Saksonija-Anhalt u Nemačkoj predstavlja još jedan veliki test njihove sposobnosti da zabrinutost birača oko migracija, identiteta i životnog standarda pretvore u izborni uspeh.
