Maska je šuplja sa otvorom na vrhu, što sugeriše da je bila okačena na zidu i povezana je sa kultom grčkog boga Dionisa
Kasnije je korišćena kao svetilište gde su pronađeni luksuzni predmeti i posude, što ukazuje na bogatstvo i moć ilirske zajednice i njihovu religijsku praksu
Arheolozi su tokom istraživanja pećine Crno jezero na Pelješcu otkrili izuzetno očuvan artefakt - terakotnu glavu sa prikazom grčke pozorišne maske, staru više od dve hiljade godina. Nalaz je pronađen u skrivenom i gotovo netaknutom delu pećine, a stručnjaci veruju da bi mogao da ukaže na postojanje drevnog ilirskog svetilišta u kojem su se obavljali rituali povezani s vinom i prinošenjem darova.
Istraživanja su sprovedena između 23. aprila i 4. maja ove godine u organizaciji Arheološkog muzeja u Dubrovniku, a maska je, prema procenama stručnjaka, nastala između 4. i 3. veka pre nove ere. Posebno je zanimljivo to što je šuplja i ima mali otvor na vrhu, zbog čega arheolozi pretpostavljaju da je nekada bila okačena na zidu pećine.
Maska povezana s kultom Dionisa?
Prema rečima istraživača, ovakve maske u antičkom svetu bile su тесно povezane s pozorištem i kultom Dionisa, grčkog boga vina, ekstaze i pozorišta. U pećini su pronađene i brojne posude za vino, što dodatno podstiče pretpostavke da su se na tom mestu održavali verski obredi i ritualna okupljanja.
Arheolog Krešimir Grbavac opisao je trenutak otkrića kao posebno uzbudljiv, navodeći da se lice maske postepeno otkrivalo dok su skidani slojevi zemlje u mraku pećine.
Pećina vekovima služila kao nekropola
Istraživanja su pokazala da je pećina tokom istorije imala različite namene. U bronzanom dobu, tokom drugog milenijuma pre nove ere, verovatno je služila kao sklonište u vreme sukoba ili loših vremenskih prilika.
Kasnije, od kraja bronzanog do početka mlađeg gvozdenog doba, prostor je korišćen kao mesto sahranjivanja. Radiokarbonske analize ljudskih kostiju pokazale su da je pećina između 1012. i 481. godine pre nove ere više od pet vekova služila kao nekropola.
Bogatstvo i moć ilirske zajednice
Nakon prestanka sahranjivanja, pećina je, prema nalazima arheologa, postala ilirsko svetilište koje je korišćeno od kraja 4. do sredine 1. veka pre nove ere. U njoj su pronađene minijaturne posude grčkog porekla - amfore, zdele i kantarosi - kao i luksuzni predmeti korišćeni za čuvanje i ispijanje vina.
Stručnjaci ističu da takvi predmeti nisu bili deo svakodnevnog života Ilira, već simbol bogatstva i moći lokalne zajednice, a najverovatnije su korišćeni u danas nepoznatim verskim obredima i ostavljani kao darovi božanstvima.
(Blic/HRT)
