Analiza zuba iz pećine Rising Star u Južnoj Africi ukazuje da ostaci Homo naledi možda pripadaju isključivo ženama
Istraživači nisu pronašli muške genetske markere, što otvara pitanja o biologiji i društvenoj strukturi ove vrste
U arheologiji se istina često krije u zubima. Zahvaljujući tome što su izuzetno otporni i što mogu da sačuvaju tragove drevnog genetskog materijala, naučnici iz njih mogu da saznaju mnogo o davno izumrlim vrstama i našim precima.
Upravo nekoliko zuba pronađenih u pećinskom sistemu Rising Star u Južnoj Africi ukazuju na mogućnost da da su ostaci pripadnika vrste Homo naledi možda pripadali isključivo ženama, što otvara brojna pitanja o njihovoj biologiji, kulturi i načinu života.
Zubi kao ključ za rešavanje jedne od najvećih misterija
Homo naledi bio je izumrli rođak savremenog čoveka, Homo sapiensa, koji je živeo na prostoru današnje Južne Afrike pre oko 225.000 do 241.000 godina. Ova vrsta prvi put je otkrivena između 2013. i 2015. godine u pećinskom sistemu Rising Star, ali naučnici i dalje pokušavaju da otkriju kako su ovi drevni ljudi živeli i kakva je bila njihova društvena struktura.
Najnovije istraživanje, objavljeno u naučnom časopisu "Cell", zasniva se na analizi zuba pronađenih u pećinskoj komori Dinaledi. Upravo su zubi postali ključ za rešavanje jedne od najvećih misterija - zbog čega su gotovo svi pronađeni odrasli ostaci Homo naledi bili toliko slični, bez uobičajenih fizičkih razlika koje postoje između muškaraca i žena.
Međunarodni tim istraživača pokušao je da pronađe odgovor analizirajući proteine sačuvane u zubima. Koristili su posebnu tehniku blagog nagrizanja kiselinom kako bi zaštitili zube, a zatim su iz njihove unutrašnjosti izdvojili mikroskopske delove proteina poznate kao peptidi.
Nijedan zub nije imao muški genetski marker
Ukupno su analizirali peptide iz 23 zuba koji su pripadali 20 različitih jedinki.
Naučnici su posebno tražili protein Amelogenin-Y, koji nastaje zahvaljujući muškom Y hromozomu i može da pokaže da li je neka jedinka biološki bila muškog pola. Međutim, u nijednom od analiziranih zuba nisu pronašli ovaj muški genetski marker.
Kako bi bili sigurni da rezultat nije posledica kontaminacije, dodatno su analizirali aminokiseline i potvrdili da pronađeni proteini zaista potiču iz drevnih ostataka.
"Zaista je fascinantno"
"To što među ovom grupom nismo pronašli muške markere zaista je fascinantno. Neverovatno je uzbudljivo dobiti uvid ne samo u biologiju naših predaka, već i u način na koji su živeli", rekao je dr Mark Dikinson, jedan od autora studije i analitički hemičar sa Univerziteta u Jorku.
Ovo otkriće otvorilo je mogućnost da se u pećini nalazi grobno mesto koje je pripadalo samo ženama. Ukoliko se to potvrdi, moglo bi da ukaže na to da je Homo naledi imao složene i simbolične pogrebne običaje, nešto što se dugo smatralo karakterističnim uglavnom za savremene ljude.
Postoji i druga mogućnost
Ipak, naučnici upozoravaju da postoji i druga mogućnost. Naime, moguće je da je populacija Homo naledi bila veoma izolovana, zbog čega je muški gen Amelogenin-Y tokom evolucije mutirao ili potpuno nestao. U tom slučaju, muškarci bi bili prisutni, ali njihovi zubi ne bi imali uobičajeni genetski trag koji se povezuje sa muškim polom.
"Za razliku od drugih ostataka, poput fragmenata kostiju, proteini u zubnoj gleđi ostaju sačuvani jer dentalna gleđ - najtvrđe tkivo u ljudskom telu - štiti proteine od spoljne kontaminacije čak i milionima godina. To ih čini idealnim nosiocima genetskih informacija iz daleke prošlosti", rekla je Palesa Madupem, koautorka studije i paleoproteomitičarka sa Univerziteta u Kopenhagenu.
Ona je dodala da istraživanje pomaže naučnicima da bolje razumeju zašto kod Homo naledi nisu pronađene velike fizičke razlike između jedinki, navodeći da je moguće da su svi analizirani ostaci pripadali samo jednom polu.
Redak uvid u život drevne ljudske vrste
Istraživači smatraju da ovo otkriće pruža redak uvid u život drevne ljudske vrste o kojoj se još uvek veoma malo zna. Analiza drevnih proteina mogla bi u budućnosti da pomogne naučnicima da otkriju još detalja o ponašanju, društvu i kulturi naših davno izumrlih rođaka.
"Ova otkrića pružaju redak uvid u kulturu kojoj je do sada bilo teško direktno pristupiti. Napredak u analizi drevnih proteina otvara vrata mnogo bogatijem i detaljnijem razumevanju drevnih hominina", zaključio je Dikinson.
(Popular Science)
