Panel sa folijom i selotejpom se postavlja sa spoljašnje strane prozora najizloženijeg suncu, što omogućava aktivno raspršivanje toplote iz doma u atmosferu
Dodavanjem tanke polietilenske folije kao izolatora povećava se efekat hlađenja, a naučnici predlažu selotejp kao standard u testiranju ovakvih sistema
Zvuči kao scenario za futuristički film, ali je zapravo čista fizika: obična prozirna lepljiva traka i standardna kuhinjska aluminijumska folija mogu drastično da rashlade vaš dom tokom letnjih žega, i to potpuno besplatno, bez upotrebe ijednog kilovata struje. Naučnici su otkrili genijalan „uradi sam“ metod koji koristi kosmos kao prirodni frižider.
Reč je o fenomenu koji se stručno naziva pasivno radijaciono hlađenje. To je tehnologija koja omogućava materijalima da emituju sopstvenu toplotu pravo u svemir kroz takozvani „atmosferski prozor“ – specifičan opseg infracrvenog zračenja (talasne dužine od 8 do 13 mikrometara) u kojem zemljina atmosfera ne upija toplotu, već je pušta da slobodno ode van planete.
Dok laboratorije širom sveta troše milione na razvoj skupih materijala koji ovo mogu da izvedu, tim naučnika je dokazao da identičan efekat možete postići sa stvarima koje već imate u fioci.
Kako funkcioniše ovaj „kosmički tunel“ za toplotu?
Tajna ovog trika leži u hemijskom sastavu običnog selotejpa i refleksivnoj moći folije. Kada se spoje, oni postaju moćno oružje protiv sunčevih zraka:
Selotejp kao emiter toplote: Plastična struktura akrila i polipropilena od kojih se pravi obična lepljiva traka (poput čuvenog Scotch brenda) ima prirodnu osobinu da apsorbuje, a potom i zrači toplotnu energiju tačno u onom opsegu talasnih dužina koji prolazi kroz atmosferu i odlazi u svemir.
Aluminijumska folija kao štit: Da bi sistem radio pod direktnim suncem, selotejp mora biti zalepljen na površinu koja savršeno odbija svetlost. Obična srebrna folija ovde glumi štit koji ne dozvoljava sunčevim zracima da ugreju površinu.
Kako da napravite ovaj domaći štit protiv vrućine?
Sve što treba da uradite jeste da uzmete tablu aluminijumske folije i preko njene sjajne površine pažljivo zalepite dva sloja prozirnog selotejpa, pazeći da ne ostanu mehurići vazduha.
Gde postaviti štit: Ovaj improvizovani panel postavite sa spoljne strane prozora koji je najviše izložen suncu tokom najtoplijeg dela dana (između 12h i 16h). Panel će reflektovati sunčevu svetlost, a nakupljenu toplotu iz stakla će kroz selotejp bukvalno „ispaljivati“ u nebo.
Tokom terenskih testiranja koja su naučnici sproveli u vrelom Los Anđelesu, ovaj jednostavan sistem uspeo je da spusti temperaturu površine za nekoliko stepeni. Naučnici su otkrili i dodatni trik: ako se preko celog sistema postavi tanka polietilenska folija (obična providna folija za pakovanje hrane) koja služi kao izolator od toplog vazduha, efekat hlađenja se duplira!
Tokom istraživanja, naučnici su upoređivali selotejp sa običnim belim papirom. Iako papir vizuelno bolje odbija svetlost, prozirna traka je odnela ubedljivu pobedu jer ima jedinstvenu sposobnost da „gađa“ tačan atmosferski prozor kroz koji toplota beži sa Zemlje.
Ovaj eksperiment je toliko oduševio autore da su predložili da masovno proizvedeni selotejp postane zvanični globalni standard za testiranje radijacionog hlađenja. Za razliku od preskupih polimera iz izolovanih laboratorija, selotejp je svima dostupan, jeftin i, što je najvažnije – provereno radi!
(national-geographic)
