NAJVESELIJA ULICA na Balkanu nalazi se u Beogradu i čim je vidite izmamiće vam osmeh: Nosi posebno ime, okuplja umetnike i boeme, ali ZNAČAJNE SVETSKE FACE

Smeštena između Bulevara despota Stefana i Strahinjića Bana, Skadarska ulica je duga oko 400 metara. Iako danas predstavlja jednu od najprepoznatljivijih turističkih atrakcija Beograda, njen početak bio je mnogo skromniji. Do sredine 19. veka ovaj deo grada nalazio se na njegovoj periferiji, između tadašnje "varoši u šancu" i sela Palilule. Prvi stanovnici bili su Romi, pa je čitav kraj bio poznat kao Šićan-mala, odnosno ciganska mahala.

Tek sredinom 19. veka počinje ozbiljniji razvoj ovog kraja. Podignute su prve kvalitetnije kuće, radionice i male trgovine, a Skadarska ulica je 1854. godine prvi put ucrtana u plan grada. Tokom austrougarske uprave nakratko je nosila ime Ružina ulica, da bi 1872. dobila naziv koji i danas nosi. U tom periodu ovde su živeli trgovci, zanatlije i ugostitelji, a mnogi su se bavili i izdavanjem soba putnicima koji su dolazili u grad.

Kafane kao simbol Skadarlije

Nekada je sredinom ulice tekao otvoreni kanal koji se tokom velikih kiša pretvarao u bujicu. Taj kanal je bio i svojevrsna granica između dorćolskog i palilulskog dela grada. Na jednoj strani nalazila se kafana "Tri šešira", a na drugoj "Dva jelena" - dve gostionice koje i danas predstavljaju simbol Skadarlije.

Prava transformacija ovog prostora počinje početkom 20. veka. Tada je obnovljena kaldrma, postavljene su ulične svetiljke i uređene kuće i kafane. Skadarska ulica tada praktično postaje jedna od prvih pešačkih zona u Evropi. U tom periodu počinju i "Skadarlijske večeri", manifestacija koja slavi umetnost, muziku i tradiciju ovog dela Beograda.

Razvoj boemskog duha

Sudbinski trenutak za Skadarliju dogodio se 1901. godine, kada je srušena čuvena kafana "Dardaneli" na mestu današnjeg Narodnog muzeja. Ta kafana bila je omiljeno okupljalište beogradskih umetnika i boema, pa su oni nakon njenog zatvaranja potražili novo mesto za susrete. Izbor je pao upravo na skromne prizemne kuće u Skadarskoj ulici, koje su ubrzo postale centar kulturnog života grada.

U skadarlijskim kafanama vodile su se žustre rasprave o društvu i politici, pisale su se pesme i priče, osnivali listovi, pa čak i političke stranke. Organizovane su prve plesne večeri i svadbe, a 1908. godine ovde su izvedene i prve predstave beogradske opere. Skadarlija je postala mesto gde se susretala umetnička elita, ali i obični ljudi koji su dolazili da osete duh boemskog Beograda. Čuvena izreka kaže da "nisi pravi boem ako nisi viđen u Skadarliji".

Među brojnim posetiocima bio je i veliki hrvatski pesnik Tin Ujević, koji je rado dolazio u ovu ulicu i družio se sa beogradskim umetnicima.

Početkom 20. veka u Skadarskoj i okolnim ulicama radilo je čak 14 kafana, iako je Beograd tada imao oko 90.000 stanovnika. Tokom decenija postale su omiljeno mesto umetnika, državnika i boema. Prema jednoj anegdoti, upravo je u Skadarliji navodno je proricana velika politička karijera budućoj britanskoj premijerki Margaret Tačer.

Stecište poznatih ličnosti

Ovde su se kroz istoriju gostile i brojne istaknute ličnosti - od Josipa Broza Tita do američkog predsednika Džimija Kartera, kao i glumci poput Pirsa Brosnana i Žerara Depardjea.

Posebno mesto u istoriji Skadarlije zauzima i kuća pesnika i slikara Đure Jakšića. Danas je pretvorena u kulturni prostor u kome se održavaju književne večeri, koncerti i izložbe, čime se nastavlja tradicija umetničkog stvaralaštva po kojoj je Skadarlija poznata.

Danas ovom ulicom svakodnevno prođe i do 20.000 ljudi.