Maglič je danas zaštićen spomenik kulture i posećena destinacija.
Tvrđava je izgrađena u prvoj polovini 13. veka, verovatno za vreme vladavine kralja Uroša I.
Više od osam vekova istorije čuva svojevrsni srpski Kamelot, tvrđava Maglič, jedno od najimpresivnijih i najočuvanijih srednjevekovnih utvrđenja u Srbiji.
Maglič se nalazi oko 20 kilometara južno od Kraljeva, pored današnje Ibarske magistrale, smešten na vrhu brda oko kojeg Ibar pravi oštru okuku.
Zaravnjen plato na kom je utvrđenje podignuto uzdiže se nekih stotinak metara od dna klisure i doline poznate kao Dolina jorgovana.
Simbol dobrodošlice kraljici iz Francuske
Ovaj poetski naziv potiče iz srednjeg veka. Naime, prema legendi, kralj Stefan Uroš I Nemanjić je oko 1250. godine naredio je da se duž doline Ibra zasade jorgovani kako bi njegova francuska supruga Jelena Anžujska u svojoj novoj zemlji osetila miris i prizore slične rodnoj Provansi.
Iako nema arheoloških dokaza da je Dolina jorgovana bila formalno uređena kao vrt, ovaj romantični motiv ostao je u narodnom predanju simbol velikog ljubavnog gesta i gostoprimstva vladara spram svoje kraljice.
Istorija i nastanak Magliča
Tačan datum kada je Maglič izgrađen nije konačno utvrđen, ali većina istoričara smatra da je tvrđava podignuta u prvoj polovini 13. veka, najverovatnije tokom vladavine Stefana Uroša I (oko 1243–1276) nakon tatarskih (mongolskih) upada u region. Tragovi ukazuju i na moguće ranije utvrđenje na istom mestu još u 12. veku.
Prvi pouzdani pisani podaci o Magliču potiču iz 1337. godine, u spisima arhiepiskopa Danila II, koji je ovde podizao palate, ćelije i crkvu, čime tvrđava nije služila samo vojnoj nameni već i duhovnoj i administrativnoj funkciji.
Tokom srednjeg veka, Maglič je imao stratešku ulogu u nadzoru trgovinskih i vojnih puteva koji su povezivali Rašku oblast sa centralnom Srbijom, ali i kao zaštitnik važnih manastira i crkvenih zadužbina, poput Studenice, Žiče i Sopoćana.
Tokom svoje istorije, Maglič je bio poprište borbi i promena vlasti. Sa jačanjem Osmanskog carstva, tvrđava je pala pod tursku vlast sredinom 15. veka.
Arhitektura i izgled
Grad je prilagođenog nepravilnog oblika, zbog neravnog terena, a tvrđava obuhvata sedam desetometarskih kula, kao i donžon (glavnu) kulu visoku oko 20 metara, koje su povezane masivnim bedemima debljine oko dva metra.
Unutar zidina nalaze se ostaci palate, crkve posvećene Svetom Đorđu, peći za hleb i cisterni za vodu, što svedoči o kompleksnom vojnom i civilnom životu unutar utvrđenja - ostacima života koji ukazuju da je Maglič bio sposoban da izdrži duže opsade.
Maglič u filmskoj produkciji
Maglič, čije ime najverovatnije potiče od reči magla, privukao je pažnju i filmskih stvaralaca.
Bio je izabran da „glumi“ britanski zamak Ročester u nastavku istorijskog akcijskog filma “Ironclad” (tačnije u planiranoj drugoj epizodi naslova Ironclad: Battle for Blood), čiji je deo snimljen upravo na ovoj lokaciji zbog autentičnog srednjevekovnog ambijenta.
Očuvanost i savremena uloga
Danas je Maglič zaštićen kao spomenik kulture od izuzetnog značaja i predstavlja jednu od najposećenijih istorijskih lokacija u Srbiji.
Zahvaljujući konzervatorskim radovima i angažovanju volontera, tvrđava je očuvana i postala je više od istorijskog simbola - mesto gde se prošlost može gotovo opipati rukom.
