Izložba traje od 14. do 17. februara, uz besplatan ulaz tokom radnog vremena muzeja
Posetioci na izložbi mogu da vide i reprodukcije fresaka kao i kaligrafske radove
Povodom obeležavanja Sretenja, Dana državnosti Republike Srbije, u Etnografskom muzeju u Beogradu danas je otvorena izložba na kojoj je predstavljena retka, jedinstvena, otmena i jedna od najlepših minđuša iz 14. veka, koja je pripadala srpskom plemstvu toga doba.
Ovaj komad nakita je iz Etnografske spomen-zbirke Hristifora Crnilovića. Nakon više od pet decenija minđuša je ponovo pred publikom, a izrađena je od pozlaćenog srebra, po uzoru na vizantijske. Poreklom je iz Ohrida, datira iz vremena vladavine dinastije Nemanjića. Po stilu, plemenitosti materijala i prefinjenosti izrade izdvaja se kao reprezentativan primer srednjovekovnog nakita.
Upravo zbog svojih umetničkih i istorijskih vrednosti, kao i značaja koji nosi, Hristifor Crnilović uvrstio je ovu minđušu u svoju kolekciju kao jedan od najznačajnijih primera nakita 14. veka.
Ekonomski procvat u 13. veku
Naime, tridesetih godina 13. veka srpske zemlje doživljavaju ekonomski procvat. Razvoj rudarstva i eksploatacija rudnika poboljšali su uslove života, što je uticalo na prosperitet zemlje, ne samo u političkom i smislu proširenja granica, već i u konsolidaciji ekonomskih prilika. To je doprinelo stvaranju novih trgovačkih centara oko kojih su se okupljali trgovci i zanatlije, a razmena robe dobija znatno šire razmere nego što je to bio slučaj u prvim decenijama 13. veka. Iz susednih gradova i zemalja trgovci donose robu sa svojim specifičnostima, a postepeno se stvaraju navike boljeg odevanja i nošenja raskošnog nakita.
Tip okruglastih naušnica u obliku polumeseca koji potiče iz Vizantije, izrađivan je u različitim varijantama i materijalima, u zavisnosti od vlasnika koji ih je nosio. Prema podacima zidnog slikarstva, vidi se da su bile u modi i upotrebi od druge polovine 13. veka do sredine 14. veka, kada se postepeno transformišu u zrakaste naušnice, piše u knjizi "Nakit kod Srba" Bojane Radojković.
Isti tip naušnica i na freskama u Prizrenu
Na freskama u crkvi Bogorodice Odigitrije u Pećkoj patrijaršiji, kao i u crkvi Bogorodice Ljeviške u Prizrenu, Sveta Nedelja (Kirijakija) prikazana je sa okruglim minđušama optočenim krupnim zrnima bisera, koje odgovaraju tipu izloženog primerka.
Uz samu minđušu, posetioci mogu da vide i odštampane slike fresaka, koje omogućavaju neposredno poređenje nakita i njegovog likovnog prikaza.
Dijalog između prošlosti i sadašnjosti dodatno je uspostavljen kroz kaligrafske radove polaznika Škole kaligrafije, koje publika takođe ima priliku da vidi na izložbi. Školu kaligrafije od 2016. godine sa velikim uspehom vodi akademska slikarka Danica Veselinović, a izloženi radovi svedoče o živoj i trajnoj inspiraciji koju kulturno nasleđe pruža savremenom umetničkom izrazu.
Izložba će biti otvorena od 14. do 17. februara u Etnografskom muzeju u Beogradu, uz besplatan ulaz, u okviru uobičajenog radnog vremena muzeja.
