Zečevi i danas čine ogromnu štetu australijskoj poljoprivredi, koja se procenjuje na više od 200 miliona dolara godišnje
I pored raznih pokušaja suzbijanja, zečevi su ostali jedna od najopasnijih invazivnih vrsta u Australiji više od 160 godina
Tomas Ostin, Englez koji se preselio u australijsku saveznu državu Viktorija, zamolio je 1859. godine svoju porodicu u Engleskoj da mu pošalje zečeve kako bi mogao da lovi kao u domovini. Na Božić je u prirodu pustio 24 zeca i nije mogao ni da zamisli kakav će to efekat imati.
Ostin je bio bogati stočar, na imanju Barvon Park, u blizini Vinčelsija, posedovao je oko 29.000 jutara zemlje. Ipak, u nekom momentu je poželeo da, kao što je to činio u rodnom Somersetu, ode u lov na zečeve.
Zečevi su u Australiju stigli i ranije, doneseni su još 1788. godine, ali su držani u ograđenim prostorima i uzgajani za meso, a Ostinu je kao božićni poklon zečeve za lov poslao njegov nećak iz Engleske. Bila je to mešavina divljih i domaćih jedinki, koje su puštene u prirodu.
Zabeleženo je da je Ostin tada rekao kako nekoliko zečeva ne može da napravi veliku štetu, a doneće mu komadić doma i priliku za lov. Međutim, prirodni predatori nisu uspeli da obuzdaju njihovo razmnožavanje.
Samo sedam godina nakon što ih je pustio, na njegovom imanju ubijeno je više od 14.000 zečeva, a njihova populacija nastavila je da raste i da se širi ka unutrašnjosti kontinenta.
Ostin je umro 1871. godine, nekoliko meseci nakon što je završio veliku kamenu kuću na svom imanju i nije doživeo da vidi razmere problema koji je pokrenuo.
Širili se nestvarnom brzinom
Brzina kojom su zečevi osvojili Australiju i danas fascinira naučnike - do kasnih četrdesetih godina 20. veka procenjivalo se da ih je na australijskom kontinentu bilo oko 600 miliona.
Prema istraživanju objavljenom 2022. godine u časopisu PNAS, koje je genetskom analizom povezalo današnje australijske zečeve sa tom jednom pošiljkom iz Engleske, u pojedinim područjima širili su se brzinom od oko 100 kilometara godišnje.
To je izuzetno brzo za malog kopnenog sisara. Do zapadne obale Australije stigli su za svega nekoliko decenija.
Razlog leži i u njihovoj biologiji. Ženka može da okoti više legala godišnje, sa četiri do 12 mladunaca, a graviditet traje svega oko mesec dana.
Rešenje koje nije dugo trajalo
Kraljevska komisija, osnovana kako bi rešila problem, predložila je rešenje koje je u tom trenutku delovalo gotovo neverovatno. Plan je bio da se preko cele Zapadne Australije izgradi ogromna ograda koja bi zaustavila širenje zečeva.
Završena je 1907. godine i bila je duga više od 3.200 kilometara, što ju je tada činilo najdužom ogradom na svetu.
Ipak, nije uspela da ispuni svoju svrhu. Zečevi su kopali ispod nje, prolazili kroz oštećene delove, a održavanje tako ogromne konstrukcije pokazalo se gotovo nemogućim.
Ograda je usporila njihovo napredovanje, ali ga nije zaustavila. I danas postoji pod nazivom Državna barijerna ograda.
Prave štetu od 200 miliona dolara
Zečevi su opustošili pašnjake, ubrzali eroziju zemljišta i počeli da se takmiče za hranu sa ovcama i autohtonim torbarima, zbog čega se dovode u vezu sa nestankom brojnih domaćih vrsta.
Šteta koju svake godine nanose australijskoj poljoprivredi procenjuje se na više od 200 miliona dolara.
Nakon neuspeha sa ogradom, vlasti su pokušavale različite metode suzbijanja - od otrova do namernog unošenja virusa. Svaki put bi broj zečeva privremeno opao, ali bi se populacija ponovo oporavila jer su preživeli razvijali otpornost.
Više od 160 godina nakon što su 24 zeca puštena na jednom imanju, oni su i dalje među najskupljim i najštetnijim invazivnim vrstama u Australiji.
(N1info.ba)
