Davno izgubljeni gradovi, od Pompeje do Maču Pikčua, u moderna vremena su postali rudnici blaga za arheologe i već decenijama omiljene atrakcije miliona turista. Ali, i u Srbiji takođe ima neverovatnih otkrića iz prošlosti.
Pronađeni su po prvi put pouzdani podaci gde se nalazila srednjovekovna varošica Rudnik. Gradske kuće koje su oslikane freskama svedočanstvo su o standardu tadašnjeg stanovništva.
Prizemlje nije bilo namenjeno stanovanju, već se u njemu trgovalo, dok se stanovalo na spratu, u prostorijama ukrašenim freskama.
- Grad je bio grupisan kraj važne saobraćajnice kojom su stizali trgovci iz primorja. Odavde su Dubrovčani, Kotorani i Barani nosili rudu srebra, zlata i olova koja je bila osnova bogatstva srpske srednjovekovne države, a naselje je bilo poznato i kao mesto na kome se trgovalo - objašnjava dr Dejan Radičević, docent na Odeljenju za arheologiju Filozofskog fakulteta u Beogradu, koji sa koleginicom Anom Cicović istražuje na Rudniku.
Najstariji pisani tragovi o ovom gradskom naselju potiču iz doba kralja Dragutina, a procvat je doživelo u 14. i 15. veku.
- Iz istorijskih izvora dalo se naslutiti da je Rudnik morao imati svoje gradsko naselje, a sada to arheološka istraživanja i potvđuju. Kraj rudnika i topionica su nicala velika gradska naselja, sa administrativnim, trgovačkim i zanatskim centrima cele oblasti. U našoj varoši, čiji smo samo mali deo istražili, otkrili smo ostatke najmanje dve crkve i građevine većih dimenzija koje su mogle imati javnu funkciju, sudeći po brojnim srpskim i ugarskim novčićima iz doba careva Dušana i Uroša, odnosno kraljeva Karla Roberta, Ludovika Prvog i Žigmunda Luksemburškog - dodaje dr Radičević.
Istraživanja su tek u početnoj fazi i, izuzimajući nekoliko manjih kampanja, ona se rade tek od 2009. godine.
- Na Rudniku se rudarilo od najstarijih vremena pa sve do danas postoji kontinuitet, od najstarijeg preistorijskog rudarstva, preko antičkog i srednjovekovnog - ističe dr Radičević.
==============================================================
