Naučnici su otkrili da vijagra sprečava ćelije tumora da koriste holesterol, ključan za širenje raka
Kombinacija sildenafila sa statinima dodatno pojačava zaštitni efekat
Svega tri decenije nakon što je osvojila svet kao tretman za erektilnu disfunkciju, vijagra bi mogla da postane moćan saveznik u borbi protiv raka, budući da njen aktivni sastojak sildenafil sprečava ćelije tumora da koriste holesterol potreban za širenje metastaza.
Iako je u zvaničnu medicinsku upotrebu ušla krajem prošlog veka kao lek za visok krvni pritisak i poboljšanje protoka krvi do srca, vijagra je brzo postala najpoznatiji lek za potenciju na svetu. Međutim, naučnici godinama istražuju njen znatno širi, sistemski uticaj na ljudski organizam.
Najnovija otkrića pokazuju da ovaj dobro poznati plavi molekul u budućnosti može da dobije potpunu novu i revolucionarnu ulogu u onkologiji.
Nova studija: Kako sildenafil blokira širenje raka
U naučnom radu koji je prošle nedelje objavljen u renomiranom časopisu "Cancer Research", naučnici sa prestižnog Vajcmanovog instituta za nauku u Izraelu otkrili su da sildenafil, aktivni sastojak vijagre, može da ograniči nastanak metastaza raka putem do sada nepoznatog biološkog mehanizma.
Međunarodni istraživački tim, u saradnji sa stručnjacima iz Nacionalnog instituta za rak SAD, Odeljenja za inovacije zdravstvenih službi Klalit i Medicinskog centra Rabin, pokazao je da sildenafil direktno blokira sposobnost ćelija raka da koriste masti, odnosno holesterol.
Holesterol je ključna komponenta ćelijskih membrana, a posebno je neophodan agresivnim ćelijama raka kada pokušavaju da se odvoje od primarnog tumora, putuju kroz krvotok i napadnu udaljene organe. Kada im se onemogući pristup holesterolu, ćelije tumora gube sposobnost formiranja novih metastatskih žarišta.
Mehanizam delovanja: Smanjenje zaliha holesterola
Sildenafil ostvaruje ovaj antimetastatski efekat blokiranjem enzima PDE5 (fosfodiesteraza tipa 5), što dovodi do skoka nivoa signalnog molekula cGMP. Povišeni nivoi ovog molekula šire krvne sudove (vazodilatacija) i poboljšavaju cirkulaciju - što je osnovni mehanizam kojim vijagra tretira erektilnu disfunkciju.
Međutim, naučnici su otkrili da se isti taj molekul cGMP vezuje i za protein odgovoran za transport holesterola unutar ćelija. Zbog toga unutar ćelija ostaje drastično manje dostupnog holesterola, na šta su ćelije raka izuzetno osetljive, prenosi "MedicalXpress".
- Otkrili smo novi biološki put koji povezuje dobro poznati signalni molekul sa regulacijom holesterola unutar ćelija i pokazali kako se ovaj put može iskoristiti da ometa sposobnost ćelija raka da formiraju metastaze - ističe profesorka dr Ajelet Erez, glavna autorka studije sa Vajcmanovog instituta.
Kombinacija sa statinima pojačava dejstvo
Istraživači su otišli korak dalje i utvrdili da kombinovanje sildenafila sa statinima - glavnim lekovima za visok holesterol u krvi - pruža još jači zaštitni efekat. Ova kombinacija deluje dvostruko:
- sildenafil onemogućava ćelije raka da koriste postojeći holesterol,
- statini sprečavaju stvaranje novog holesterola u organizmu.
Ovo otkriće potvrđeno je u laboratorijskim uslovima na mišjim modelima i kulturama ljudskih ćelija tumora, ali i opsežnom statističkom analizom zdravstvenih podataka prikupljanih tokom 20 godina od oko 5 miliona pacijenata osiguranih u sistemu Klalit. Analiza je pokazala značajno bolje preživljavanje kod pacijenata obolelih od raka koji su redovno uzimali sildenafil, naročito u kombinaciji sa statinima.
Inače, i ranija istraživanja su pokazala da statini mogu da smanje rizik od različitih karcinoma.
- Pored njihovog terapeutskog obećanja, naši nalazi ističu da biologiju raka oblikuju ne samo mutacije u tumorskim ćelijama, već i metabolički status pacijenta i lekovi koje već uzimaju za druga stanja. Naša studija naglašava važnost sagledavanja pacijenta kao celine, a ne samo lečenje raka, prilikom prilagođavanja najefikasnije terapije - zaključuje prof. dr Erez.
Širi zdravstveni uticaj: Zaštita srca, mozga i urinarnog trakta
Ovo otkriće sa Vajcmanovog instituta nadovezuje se na niz naučnih studija koje potvrđuju da lekovi iz grupe PDE5 inhibitora (poput vijagre i cijalisa) imaju sistemski, blagotvoran uticaj na ceo organizam, nezavisno od njihove uloge u seksualnoj funkciji.
Istraživanje objavljeno u februaru u časopisu "The World Journal of Men's Health" pokazuje da lekovi za potenciju značajno doprinose smanjenju rizika od kardiovaskularnih bolesti, uključujući moždani udar. Širenjem krvnih sudova i smanjenjem vaskularnog otpora, ovi lekovi rasterećuju srčani mišić, stabilizuju cirkulaciju u mozgu i unapređuju funkciju endotela (unutrašnjeg sloja krvnih sudova).
Takođe, uočeni su pozitivni efekti kod pacijenata sa dijabetesom, kao i kod muškaraca koji pate od benigne hiperplazije (uvećanja) prostate. Relaksacijom glatke muskulature prostate i vrata mokraćne bešike, sildenafil olakšava protok urina i smanjuje neprijatne simptome donjeg urinarnog trakta.
Poseban značaj za pacijente sa rakom prostate
Pitanje primene ovih lekova od izuzetne je važnosti za muškarce koji se leče od raka prostate. Prema podacima britanske organizacije Prostate Cancer UK, više od 80 odsto muškaraca podvrgnutih terapiji za rak prostate razvije erektilnu disfunkciju, ali se lekovi za potenciju i dalje nedovoljno i neredovno propisuju.
Nezavisno od najnovijih saznanja o blokiranju metastaza, uvođenje PDE5 inhibitora na samom početku onkološkog lečenja poboljšava vaskularnu funkciju karlice i pomaže očuvanju kvaliteta života pacijenata.
Dakle, mogućnost da se već odobreni, bezbedni i široko dostupni lekovi poput vijagre koriste za sprečavanje metastaza i zaštitu vaskularnog sistema predstavlja veliku nadu za modernu medicinu. Seksualno i vaskularno zdravlje neraskidivo su povezani sa opštim stanjem organizma, a lečenje pacijenata obolelih od teških bolesti zahteva upravo ovakav, celovit pristup.
