Kako se tačno obračunava penzija u Srbiji: Korak po korak
Visina penzije zavisi od staža i zarada
Invalidska penzija uključuje dodatni staž i prilagođava se invaliditetu osiguranika
Komentara 1
Slušaj vest
0:00/
0:00
Jedno od najčešćih pitanja svakog budućeg penzionera jeste kolika će mu biti penzija i od čega tačno zavisi njen iznos. Zakon o penzijskom i invalidskom osiguranju precizno propisuje način obračuna, a evo kako taj postupak izgleda u praksi.
Od čega zavisi visina penzije
Iznos penzije određuje se na osnovu podataka iz matične evidencije Fonda PIO. Ključni elementi su ukupni penzijski staž i zarade koje je osiguranik ostvario tokom celokupnog radnog veka.
Kako se računa starosna penzija
Prvi korak u obračunu jeste utvrđivanje svih zarada koje je osiguranik ostvario po godinama. Zarada iz svake kalendarske godine upoređuje se sa prosečnom godišnjom zaradom u Republici Srbiji za tu godinu, čime se dobija godišnji lični koeficijent.
Ovaj koeficijent ne može biti veći od pet.
Zatim se svi godišnji lični koeficijenti saberu i podele sa brojem godina za koje su obračunati. Tako se dobija lični koeficijent, koji je zakonom ograničen na najviše 3,8.
Dobijeni lični koeficijent množi se sa ukupnim penzijskim stažom i opštim bodom. Opšti bod je isti za sve penzionere i usklađuje se na isti način kao i penzije. Konačni rezultat predstavlja iznos penzije u dinarima.
Koliko se umanjuje prevremena starosna penzija
Prevremena starosna penzija obračunava se po istim pravilima kao i redovna, ali se trajno umanjuje za 0,34 odsto za svaki mesec ranijeg odlaska u penziju.
Maksimalno umanjenje može iznositi 20,4 odsto.
Kako se obračunava invalidska penzija
Invalidska penzija se određuje po istom principu kao starosna, ali se obračun uvećava za takozvani dodati staž.
Njegova visina zavisi od godina života i pola osiguranika u trenutku nastanka invalidnosti.
Porodična penzija i procenat koji pripada članovima porodice
Porodična penzija se obračunava od starosne ili invalidske penzije preminulog osiguranika ili korisnika. Iznos zavisi od broja članova porodice:
- za jednog člana isplaćuje se 70 odsto,
- za dva člana 80 odsto,
- za tri člana 90 odsto,
- a za četiri i više članova 100 odsto penzije.
Šta ako je penzija manja od zakonskog minimuma
Ukoliko obračunata penzija iznosi manje od najnižeg iznosa propisanog zakonom, korisniku se određuje minimalna penzija.
Njena visina zavisi od kategorije osiguranika i od toga u kojoj oblasti je pretežno ostvaren staž.
Kako se računa penzija ako imate i inostrani staž
Korisnicima koji primaju i inostranu penziju pripada pravo na razliku do najnižeg iznosa penzije u Srbiji, ukoliko je zbir domaće i strane penzije manji od zakonom utvrđenog minimuma.