Stručnjaci upozoravaju da je umanjenje trajno, zbog čega odluku o prevremenoj penziji treba doneti pažljivo i u skladu sa ličnom situacijom
Za svaki mesec ranijeg penzionisanja penzija se umanjuje za 0,34 odsto, a maksimalno umanjenje može dostići 20,4 odsto
Međutim, iza te odluke krije se i druga strana medalje, jer prevremena starosna penzija u Srbiji dolazi uz trajno umanjenje primanja koje može značajno uticati na kućni budžet.
Šta kaže zakon
Prema važećim pravilima, pravo na prevremenu starosnu penziju u 2026. godini ostvaruje se kada osiguranik navrši najmanje 60 godina života i ima najmanje 40 godina staža osiguranja. Ova dva uslova moraju biti ispunjena istovremeno, dok se za redovnu starosnu penziju i dalje važi pravilo 65 godina života ili 45 godina staža bez obzira na godine.
Ključna razlika u odnosu na redovno penzionisanje jeste trajno umanjenje visine penzije. Za svaki mesec koji nedostaje do pune starosne granice, penzija se umanjuje za 0,34 odsto, a maksimalno umanjenje može iznositi 20,4 odsto. To u praksi znači da će, na primer, osoba sa punom penzijom od 60.000 dinara u slučaju prevremenog penzionisanja primati oko 47.760 dinara mesečno.
Trajno umanjenje primanja
Stručnjaci upozoravaju da se ta razlika ne sme posmatrati kratkoročno, jer se umanjenje primenjuje trajno - čak i kada korisnik kasnije dostigne godine za redovnu penziju. Zbog toga odluka o ranijem penzionisanju u velikoj meri zavisi od ličnih okolnosti, zdravstvenog stanja i finansijske sigurnosti.
Iako se u javnosti često govori o „privilegiji ranijeg odlaska u penziju“, u praksi se prevremena penzija najčešće ne bira iz komfora, već iz potrebe, odnosno usled zdravstvenih razloga, gubitka posla ili nemogućnosti nastavka rada u poznijim godinama.
Nije isto za sve
Dodatnu složenost unose i posebni slučajevi, poput benificiranog radnog staža, gde određene profesije poput rudara, vatrogasaca ili pripadnika vojske mogu ranije u penziju, ali i uz drugačiji obračun umanjenja. Iako pravila za prevremenu i redovnu starosnu penziju u velikoj meri ostaju ista u postupku ostvarivanja prava, najosetljiviji deo i dalje je dokazivanje potrebnog radnog staža od 40 godina, što može biti odlučujuće za konačnu odluku o penzionisanju.
Na kraju, pitanje prevremene penzije ostaje individualna odluka - između želje za ranijim odmorom i finansijske računice koja prati ostatak života.
