Nijedna vrsta unutrašnjeg krvarenja nije normalna, osim redovnog menstrualnog krvarenja
Postoji vidljivo i nevidljivo unutrašnje krvarenje
Da bi telo funkcionisalo kako treba, krv mora da ostane u krvnim sudovima. Sa druge strane, kada krvni sud pukne, krv se usled unutrašnjeg krvarenja nakupi u telu, što može da stvari ozbiljne zdravstvene probleme.
Unutrašnje krvarenje (hemoragija), gde god da se dogodi u telu, ne treba olako shvatati, i čim se primete simptomi ili krv u stolici, urinu, pljuvački ili u ispovraćanom sadržaju, što pre treba potražiti medicinsku pomoć.
Znaci koji mogu da ukazuju na unutrašnje krvarenje su vrtoglavica, kratak dah i umor.
Nijedna vrsta unutrašnjeg krvarenja nije normalna, osim redovnog menstrualnog krvarenja.
Vrste unutrašnjeg krvarenja
Postoji nekoliko uzroka unutrašnjeg krvarenja koji se razlikuju po težini, a ono može da se desi bilo gde u telu. Krvarenje može biti iznenadno i brzo ili se polako povećavati. Može biti blago i privremeno ili ozbiljno i zahtevati hitnu medicinsku pomoć.
Postoje dve široke kategorije unutrašnjeg krvarenja:
- vidljivo,
- nevidljivo.
Vidljivo unutrašnje krvarenje
Najčešći tip vidljivog unutrašnjeg krvarenja je modrica. Modrica je promena boje kože usled oštećenih krvnih sudova ispod kože. Iako se krv skuplja ispod kože, neće da se javi spoljašnje krvarenje osim ako koža ne pukne.
Neke vrste unutrašnjeg krvarenja mogu postati vidljive kada krv curi iz telesnog otvora, ili se nalazi u otpadnim proizvodima.
Na primer:
- oštećenje creva može dovesti do krvarenja iz anusa - rektalno krvarenje, ili krvi u stolici,
- povreda glave - mozga može dovesti do krvarenja iz ušiju ili nosa,
- oštećenje jednjaka, želuca ili dvanaestopalačnog creva - može dovesti do krvavog povraćanja,
- oštećenje pluća može dovesti do iskašljavanja krvi,
- oštećenje urinarnog trakta može dovesti do krvi u mokraći - hematurija,
- oštećenje materice, grlića materice ili vagine može dovesti do abnormalnog vaginalnog krvarenja,
- oštećenje prostate, testisa ili semenskog trakta može dovesti do krvi u spermi (hematospermija).
Nevidljivo unutrašnje krvarenje
Krvarenje u telu može da se javi i da ne bude vidljivo, ali može da izazove simptome poput bola, slabosti ili vrtoglavice.
Simptomi variraju u zavisnosti od područja krvarenja, težine oštećenja i količine gubitka krvi.
Simptomi unutrašnjeg krvarenja
Način na koji se osoba oseća zbog unutrašnjeg krvarenja varira u zavisnosti od toga gde se nalazi i koliko je ozbiljno.
Hemoragija prve klase
Zdravstveni radnici smatraju da je gubitak do 15 odsto zapremine krvi hemoragija I klase.
Ljudi sa ovom količinom gubitka krvi uglavnom nemaju simptome.
Hemoragija druge klase
Krvarenje druge klase je gubitak od 15 do 30 odsto ukupne zapremine krvi. Prvi znaci ovog nivoa unutrašnjeg krvarenja mogu biti:
- vrtoglavica ili nesvestica, zbog niskog krvnog pritiska,
- umor i slabost,
- mučnina i povraćanje,
- kratak dah i povećana brzina disanja,
- povećan broj otkucaja srca.
Gubitak više od 30 odsto ukupne zapremine krvi
Gubitak više od 30 odsto ukupne zapremine krvi može dovesti do ozbiljnih simptoma i komplikacija, kao što su:
- zbunjenost,
- napadi,
- gubitak svesti,
- hipovolemijski šok.
Specifični simptomi unutrašnjeg krvarenja
Specifični simptomi unutrašnjeg krvarenja u određenim delovima tela:
- Glava - glavobolja poput udara groma, problemi sa vidom, konfuzija i slabost na jednoj strani tela,
- Grudi - teškoće sa disanjem, bol u grudima i iskašljavanje krvi,
- Stomak - oticanje ili osećaj punoće, modrice na stomaku, kao i povraćanje krvavog sadržaja, krv u urinu ili krv u stolici,
- Kosti, zglobovi i mišići - modrice, otok i bol (kompartment sindrom je medicinska hitnost).
Uzroci unutrašnjeg krvarenja
Najčešći uzrok unutrašnjeg krvarenja je trauma, kao što je saobraćajna nesreća ili druga trauma izazvana tupim predmetom ili penetracija.
Međutim, i nekoliko drugih vrsta povreda i stanja mogu izazvati unutrašnje krvarenje.
Gastrointestinalni problemi
Nekoliko gastrointestinalnih stanja može izazvati krvarenje u gastrointestinalnom traktu, a među njima su:
- ezofagitis,
- gastritis,
- peptični ulkus,
- Kronova bolest,
- polipi debelog creva,
- kolitis,
- rak gastrointestinalnog trakta.
Rupturirane aneurizme
Aneurizma je ispupčenje u zidu arterije. Može da se javi u bilo kojoj arteriji, ali su češće u mozgu - moždana aneurizma, ili aorti, bilo u grudima - torakalna aortna aneurizma, ili abdomenu - abdominalna aortna aneurizma.
Ako aneurizma pukne (otvori se), može izazvati ozbiljno unutrašnje krvarenje.
Uzroci unutrašnjeg krvarenja kod žena
Uzroci unutrašnjeg krvarenja koji posebno pogađaju žene su:
Drugi uzroci unutrašnjeg krvarenja
- Hemoroidi - otečene, uvećane vene koje se formiraju unutar i spolja anusa i rektuma. Mogu izazvati rektalno krvarenje.
- Prelomi kostiju - prelom kostiju, posebno dugih ili velikih kostiju poput butne kosti (femura) ili karlice, može izazvati unutrašnje krvarenje ako fragmenti kostiju pokidaju krvne sudove.
- Unutrašnje krvarenje nakon operacije - u retkim slučajevima, unutrašnje krvarenje može se nastaviti nakon što hirurg zatvori rez, a u nekim od ovih slučajeva, krvarenje može biti ozbiljno.
- Virusne hemoragične groznice - grupa virusnih infekcija koje mogu izazvati nekontrolisano krvarenje. Neke od ovih infekcija uključuju bolest izazvane virusom ebole, bolest izazvane virusom Marburg i denga groznicu.
Faktori rizika
Svaki potencijalni uzrok unutrašnjeg krvarenja ima svoje faktore rizika. Na primer, pušenje cigareta i visok krvni pritisak povećavaju rizik od aneurizmi, ali dva glavna faktora rizika za unutrašnje krvarenje uopšte su:
- Poremećaji krvi - poremećaji krvarenja poput hemofilije otežavaju zaustavljanje krvarenja i povećavaju rizik od teškog unutrašnjeg krvarenja.
- Lekovi za razređivanje krvi - uzimanje antikoagulansa, antitrombocitnih lekova i/ili visokih doza NSAIL lekova može povećati rizik od ozbiljnog unutrašnjeg krvarenja ako dođe do pucanja krvnog suda.
Komplikacije unutrašnjeg krvarenja
Komplikacije unutrašnjeg krvarenja nastaju zbog smanjenog protoka krvi u organe, što može značiti da ne dobijaju dovoljno kiseonika - tkivna hipoksija. To može dovesti do:
- otkazivanje organa,
- kome,
- smrti.
Unutrašnje krvarenje u lobanji može dovesti do dugoročnih neuroloških i kognitivnih problema.
Subarahnoidno krvarenje može dovesti do vazospazma u krvnim sudovima mozga u narednim nedeljama i rezultirati moždanim udarom.
Druge komplikacije uključuju ponovno krvarenje i komplikacije povezane sa hospitalizacijom, kao što su duboka venska tromboza i infekcije.
Lečenje unutrašnjeg krvarenja
Lečenje unutrašnjeg krvarenja zavisi od njegovog uzroka i težine. Ako je u pitanju poznato osnovno stanje, poput gastrointestinalnog problema, lekar će prilagoditi plan lečenja.
Ako je uzrok nepoznat i/ili je krvarenje jako, biće potrebno lečenje u bolnic, što može da zahteva:
- hirurgiju,
- injekcije vitamina K za zaustavljanje krvarenja,
- intravenske tečnosti,
- transfuziju krvi.
