Saturn ima trenutno 274 poznata prirodna satelita, ali 2025. godine otkriveni su i novi meseci Urana, povećavši njihov broj na 29.
Najnovija istraživanja ukazuju da Uran može imati mnogo više meseca, koji se kriju u njegovim prstenovima.
S vremena na vreme se pojavljuju informacije o novim mesecima u Sunčevom sistemu, ali najčešće se to odnosi na Saturn. Gasni džin i druga po veličini planeta u našem sistemu je, prema stanju iz marta 2025. godine, imao čak 274 prirodna satelita i verovatno još nije rekao poslednju reč na tu temu. Ljudi su iste godine otkrili i nove mesece Urana – u avgustu je svet obišla vest o ukupno 29 identifikovanih prirodnih satelita sedme planete od Sunca, ali ima ih više.
Kako pokazuju najnovija istraživanja objavljena u časopisu "Journal of Geophysical Research: Planets", tih meseca može biti znatno više, što su otkrila posmatranja pomenutih Uranovih prstenova. Tim naučnika pod vođstvom Imke de Pater sa Univerziteta Kalifornije u Berkliju spojio je podatke iz istorijskih posmatranja planete sa najnovijim očitavanjima dobijenim zahvaljujući Svemirskom teleskopu James Webb.
Uranovi prstenovi skrivaju male ledene mesece
"Koristeći podatke iz Arhive opservatorije Keck, u kombinaciji sa posmatranjima napravljenim pomoću Svemirskog teleskopa Habl i Svemirskog teleskopa James Webb, naučnici su napravili prvi kompletan spektar refleksije (sunčeve svetlosti odbijene od prstenova) prstenova μ i ν, potvrđujući njihove boje i otkrivajući detaljan sastav" – pohvalili su se istraživači sa havajske opservatorije koja upravlja zemaljskim teleskopima.
Prstenovi μ i ν su dve najspoljnije mešavine prašine, leda i stenovitih čestica koje okružuju Uran, a otkrivene su relativno nedavno, u periodu od 2003. do 2005. godine. Posmatranja u infracrvenom spektru pomoću instrumenata Svemirskog teleskopa James Webb omogućila su dobijanje zanimljivih podataka. Konkretno:
slika spektra refleksije prstenova, koja opisuje način na koji oni odbijaju sunčevu svetlost.
Analiza spektra reflektovane svetlosti otkriva da se prsten μ uglavnom sastoji od čestica vodenog leda. Ovo je zajednička karakteristika sa jedinim drugim plavim prstenom u Sunčevom sistemu – E prstenom Saturna, koji nastaje zahvaljujući kriovulkanskoj aktivnosti meseca Enceladus, koji izbacuje mlazove vode u svemir. U slučaju prstena μ, čak je uspelo da se identifikuje izvor tih ledenih čestica – to je nepravilni mesec Mab prečnika oko 12 km, otkriven od strane Showaltera 2003. godine. Zanimljivo je da je većina ostalih unutrašnjih Uranovih meseca znatno više stenovita i prekrivena prašinom.
Spoljni Uranovi prstenovi u objektivu NIRCam (Near-InfraRed Camera) Svemirskog teleskopa James WebbImke de Pater, Matt Hedman / NASA / ESA / Imke de Pater, Matt Hedman
Prsten ν karakteriše znatno veće zagađenje – oko 10–15 procenata njegove materije čine organska jedinjenja bogata ugljenikom, tipična za hladne regione spoljnog Sunčevog sistema. Trenutni podaci sugerišu da ova struktura nastaje od prašine koju oslobađaju mali, još neotkriveni meseci koji pripadaju unutrašnjoj grupi Uranovih satelita.
Kako navodi de Pater u komentaru na članak: Materijal prstena ν potiče od udara mikrometeorita i sudara između nevidljivih stenovitih tela bogatih organskom materijom, koja moraju kružiti između nekih od poznatih meseca. Zanimljivo pitanje je zašto se matična tela, od kojih su nastali ovi prstenovi, toliko razlikuju po sastavu.
Da bi se detaljnije proučila tema još neotkrivenih Uranovih prstenova, biće potrebno sprovesti posebnu misiju. Takva misija je već u planu, ali sonda još nije lansirana sa Zemlje. Prema procenama iz članka "Science" iz 2023. godine, ako se to uspe do 2032. godine, letelica će stići u blizinu Urana i Neptuna 2050. godine.
