Državni službenici primaju penzije iz budžeta, dok penzije radnika zavise od doprinosa tokom radnog staža
Evo koliko iznose penzije državnih službenika u Nemačkoj, jer zvanični sistem ne garantuje pristojan standard u starosti
Penzioni sistem u Nemačkoj je tema o kojoj se žestoko raspravlja. Fokus je često na razlikama između penzija (Rente) i penzija državnih službenika (Pension). Posebno je osetljivo to što državni službenici u proseku primaju znatno veće iznose u penziji od većine ostalih penzionera. Ali šta se krije iza ovoga? Pažljiviji pogled na brojke i pozadinu pruža više jasnoće.
Prosečne penzije državnih službenika u Nemačkoj
Prema podacima Statističkog zavoda (Suundesamt), u januaru 2022. godine prosečna penzija državnih službenika u Nemačkoj iznosila je 3.170 evra bruto mesečno. U 2021. godini iznosila je 3.160 evra bruto – što je povećanje od deset evra. Odlučujući faktor za visinu penzije je rang ili nivo službe.
Državni službenici srednjeg i nižeg ranga primali su u proseku 2.318 evra mesečno, dok su njihove kolege u višim rangovima primale 3.339 evra. U najvišem rangu, iznos je dostigao čak 4.973 evra mesečno – pre poreza i doprinosa za zdravstveno osiguranje.
Razlika između polova u penzijama državnih službenika je takođe zanimljiva. U 2022. godini muškarci su u proseku primali 3.320 evra bruto mesečno, dok su žene primale samo 2.840 evra. Ova razlika od 17% se prvenstveno objašnjava kraćim radnim vekom žena i češćim radom sa skraćenim radnim vremenom.
Paralelno sa tim, klasične penzije u Nemačkoj su znatno niže. U 2021. godini, prosečna penzija za nove penzionere iznosila je oko 1.600 evra bruto mesečno - pod uslovom da su radili 45 godina. Međutim, stvarnost je drugačija: mnogi penzioneri, nakon odbitaka, imaju manje od 1.000 evra mesečno.
Žene su u proseku primale 856,05 evra nakon odbitaka, a muškarci 1.203,53 evra. Razlika je bila posebno izražena u zapadnim saveznim državama: muškarci su tamo primali u proseku 1.218 evra, dok su žene primale samo 809 evra.
Razlog leži u različitim osnovama za obračun. Nivo penzije iz zakonskog sistema iznosi oko 48% prosečne plate i zasniva se na zbiru bodova zarađenih tokom radnog veka. Državni službenici, s druge strane, primaju oko 67% do 71,75% svoje poslednje plate kao penziju. Pored toga, državni službenici uglavnom nisu radili u sektoru sa niskim platama, što dodatno povećava iznos njihove penzije.
Finansiranje penzija državnih službenika dolazi iz poreskih prihoda, zbog čega je pitanje troškova posebno važno. Pored prosečnih 3.240 evra koje su penzionisani državni službenici primili 2022. godine, postoje i isplate porodicama preminulih državnih službenika. Država je tako izdvojila oko 53,4 milijarde evra za penzije državnih službenika i dodatnih 8,4 milijarde evra za porodične beneficije. To iznosi 1,6% bruto domaćeg proizvoda.
Dvostepeni sistem penzionog osiguranja je politički eksplozivna tema koju niko ne želi da dodirne. Dok političari rado razgovaraju o reformama penzionog sistema, sistem državne službe ostaje netaknut. Istina je da bi izjednačavanje koštalo milijarde i da je politički teško sprovesti – previše donosilaca odluka ima koristi od sistema. Za zaposlene to znači: jaz između penzija i penzija državnih službenika se neće smanjiti.
Svako ko želi više od pukog egzistencijalnog minimuma u starosti mora dodatno privatno štedeti. Dobrovoljna penzijska štednja preko poslodavca ili takozvana Rister penzija su samo kap u moru. Realna strategija: rano investirati u ETF-ove ili nekretnine i ne oslanjati se na državne beneficije. Demografski razvoj dodatno pogoršava problem – dok broj penzionera raste, broj onih koji plaćaju doprinose opada. Državni službenici nisu direktno pogođeni ovom dinamikom, njihove penzije ostaju stabilne. Ovo nije teorija zavere, već logika sistema.
(Fenix Magazin)
