Narodna biblioteka „Bora Stanković“ sprovodi novi projekat „Trezor stare retke knjige Eparhije vranjske“, koji Ministarstvo kulture i informisanja finansira sa 737.000 dinara.
Direktorka Vesna Petrić izjavila je da će novi istraživački poduhvat doprineti očuvanju autohtone pravoslavne baštine i kulturnog blaga juga Srbije. U toku prošlogodišnjeg sedmomesečnog rada u 11 manastira i 36 bogomolja Eparhije vranjske bibliotekari su evidentirali i popisali 700 retkih knjiga štampanih pre više od 150 godina.
- Novim projektom, za koji će biblioteka obezbediti 455.000 dinara, nastavljamo evidentiranje pravoslavnog kulturnog blaga vranjske episkopije. Reč je o evidentiranju, proučavanju i valorizaciji stare i retke knjige u manastirima i crkvama Eparhije vranjske i uvođenja u jedinstveni registar Narodne biblioteke Srbije. Cilj sprovođenja projekta je očuvanje i zaštita starih i retkih knjiga u eparhijskim bibliotekama od propadanja i zaborava - rekla je Vesna Petrić.
Posle lanjskog popisa na terenu, projektni tim pripremio je katalog knjiga. U centralni elektronski registar unete su samo knjige starije od 1867. godine, doba pre jezičke reforme Vuka Stefanovića Karadžića. Urednik Mirjana Tomašević ističe da je u eparhijskoj biblioteci pronađeno jevanđelje iz 1827. godine. Među drevnom bogoslužbenom literaturom, vranjski bibliotekari su u opštini Bosilegrad došli do knjige iz 18. veka.
Najviše je popisano i evidentirano jevanđelja, apostola i linea. Većina je poreklom iz Rusije. Najzastupljenije su štamparije iz Moskve, Kijeva, Petrovgrada. Popisivači iz vranjske biblioteke beležili su i ručne zapise na marginama knjiga, koje nose priču o poreklu i darodavcima. Starostavne pravoslavne knjige pretežno iz 19. veka otkrivaju i istorijske događaje iz vranjskog kraja.
