Isposnica Svetog Save već osam vekova odoleva između neba i zemlje, u brdima kod Kraljeva, iznad manastira Studenica, poznatim kao Nemanjina kula.
Sveti Sava je, posle povratka sa Hilandara, izgradio isposnicu u koju se povlačio za vreme postova, i u njoj tihovao i molio se u miru i tišini.
Po predanju, upravo ovde je napisao Studenički tipik, čiji je deo i Žitije Svetog Simeona.
Gornja Savina isposnica pripada manastiru Studenica, udaljena je desetak kilometara od manastira i visoko je u brdima planine Radočelo. Gornja i donja Savina isposnica ubrajaju se u spomenike kulture od ogromnog značaja.
Do gornje isposnice stiže se stazom koja u prvom delu prolazi kroz bujnu šumu. Prolazeći pored donje Savine isposnice, staza se sužava na manje od metra i provlači se između litice i provalije.
Posle prolaska kroz drvenu kapiju, ukazuje se isposnica „zalepljena“ na liticu, do koje vodi staza i drveni natkriven most.
- Nije lako doći do isposnice. Odaje su uzidane u kamen kao gnezdo i imaju četiri sprata - kuhinju, radionicu, spavaću sobu i prizemlje. Isposnica je veoma tesna, a po narodnom verovanju, u njoj se može videti mesto gde je Sveti Sava spavao. Vidi se udubljenje, kao i otisci koji izgledaju kao da su od rebara - priča Radovan Tomić, meštanin Studenice koji od detinjstva odlazi u isposnicu.
Srednjovekovni zapisi otkrivaju da je Sveti Sava u teško pristupačnoj klisuri ustanovio prepisivačku školu iz koje su potekle knjige ispisane srpskim jezikom i ćirilicom da pruže narodu najveće blago - prosvetu, po kojoj je svetitelj i poznat.
- Autentičnost Savine isposnice potpuno je sačuvana. Jedino što planiramo da menjamo jeste da obnovimo most koji je propao. Zamenićemo ga novim, prohromskim, kako bi vernici mogli bezbedno da se popnu - kaže Ivan Milunović, direktor Zavoda za zaštitu spomenika iz Kraljeva.
Poslednji stalni žitelj isposnice bio je monah Gavrilo, koji je nastradao u požaru 1981.
SAVINA PEĆINA I BURE
Odmah pored isposnice nalazi se i Savina pećina. U njoj je Savino bure, izvor zaštićen zidom s prozorčićem kroz koji hodočasnici dugom kutlačom zahvataju vodu koja se koristi kao lek.
Veruje se da na Đurđevdan, slavu manastira Studenica, ova voda ima lekovita dejstva i da je treba koristiti za otklanjanje raznih bolesti, pre svega oboljenja očiju.
