Budelija, poznata kao leptirov žbun, može da izazove ozbiljna oštećenja na kućama ako nekontrolisano raste.
Seme budelije lako klija u najsitnijim pukotinama zidova, dimnjaka, oluka i krovova, gde korenje dodatno širi pukotine.
Na prvi pogled izgleda kao običan ukrasni žbun sa prelepim ljubičastim cvetovima koji privlače leptire. Međutim, stručnjaci upozoravaju da budelija (Buddleja davidii), poznata i kao leptirov žbun, može da izazove ozbiljna oštećenja na kućama ako se nekontrolisano proširi.
Iako se japanski dvornik godinama smatra jednom od najopasnijih biljaka za objekte, stručnjaci navode da budelija može biti podjednako problematična.
Raste tamo gde druge biljke ne mogu
Budelija je poznata po tome što uspeva i na mestima na kojima gotovo nijedna druga biljka ne može da opstane.
Njeno seme lako dospeva u sitne pukotine u zidovima, dimnjacima, olucima, krovovima i između cigala, gde mu je potrebna samo mala količina prašine i organskog materijala da bi proklijalo.
Kako biljka raste, korenje se širi kroz postojeće pukotine i ponaša se poput klina koji ih postepeno razdvaja.
Može da napravi ozbiljna oštećenja
Prema rečima britanskih stručnjaka koji se bave suzbijanjem invazivnih biljaka, budelija je izuzetno prilagodljiva.
- Seme klija u najmanjim pukotinama. Kako biljka sazreva, korenje se širi, a stabljike postaju sve deblje. To može da razdvoji cigle, ubrza propadanje usled mraza i omogući vodi da prodre dublje u konstrukciju – upozoravaju, a prenosi Dejli mejl.
Ako se problem ne reši na vreme, vremenom može doći do popuštanja zidova, oštećenja dimnjaka, pa čak i delova krova.
Jedna biljka proizvodi milione semenki
Za razliku od japanskog dvornika, koji se uglavnom širi podzemnim izdancima, budelija se razmnožava semenom. Jedna odrasla biljka može svake godine da proizvede do tri miliona semenki, koje vetar lako raznosi na velike udaljenosti.
Zbog toga se veoma brzo pojavljuje na napuštenim objektima, starim zidovima, krovovima, olucima, pa čak i na mostovima i drugim građevinama.
Kako da je prepoznate
Budelija može da naraste do 4,5 metra visine.
Prepoznatljiva je po dugim cvastima ljubičaste, bele ili roze boje sa narandžastim središtem, koje cvetaju od juna do oktobra.
Mladi izdanci su zeleni, dok starije grane imaju sivobraon koru koja se ljušti. Listovi su dugi, uski i rastu u parovima.
Sečenje nije dovoljno
Stručnjaci upozoravaju da samo orezivanje uglavnom nije trajno rešenje. Biljka vrlo često ponovo izraste iz snažnog korenovog sistema, zbog čega je potrebno potpuno ukloniti koren ili primeniti odgovarajući herbicid. Tokom leta i rane jeseni najlakše je uočiti budeliju zahvaljujući karakterističnim cvetovima, pa stručnjaci savetuju da vlasnici kuća pregledaju dimnjake, oluke, spoljne zidove i krovove.
Ako primetite izdanke koji izbijaju između cigala, iz oluka ili pukotina na fasadi, kao i malter koji se mrvi oko biljke, trebalo bi da reagujete što pre.
Prema iskustvima stručnjaka, budelija je pronalažena kako raste iz krovova višespratnica, odvodnih cevi, zidova, pa čak i kroz konstrukcije starih čamaca, što pokazuje koliko snažan i uporan može biti njen koren.
