Autori naglašavaju da teorija nije konačan dokaz jer nedostaju biološki uzorci
Ključni dokazi uključuju promene na portretima, istorijske opise njenih simptoma pred smrt i stresne događaje koji su mogli izazvati pogoršanje stanja.
Simoneta Vespuči, jedna od najslavnijih žena italijanske renesanse i navodna inspiracija Sandra Botičelija za lik Venere, vekovima je bila poznata kao mlada plemkinja koja je umrla od tuberkuloze u 23. godini. Međutim, novo istraživanje sugeriše da bi pravi uzrok njene smrti mogao biti potpuno drugačiji.
Grupa istraživača objavila je u časopisu "Endocrinology, Diabetes and Metabolism" novu analizu prema kojoj je Simoneta verovatno bolovala od tumora hipofize, koji je tokom godina postepeno menjao njen izgled, a na kraju izazvao iznenadno i smrtonosno krvarenje. Autori istraživanja još su 2019. godine uporedili njene portrete koje je naslikao Botičeli sa istorijskim zapisima iz njenog života, piše The Conversation.
Analizirali promene na njenom licu
Analizirajući više slika nastalih u različitim periodima, uočili su postepene promene na njenom licu, uključujući oblik vilice, obrva i mekih tkiva. Prema njihovom mišljenju, reč je o promenama koje odgovaraju simptomima adenoma hipofize, dobroćudnog tumora žlezde smeštene u bazi mozga koja reguliše proizvodnju brojnih hormona, prenosi Tportal.hr.
Istraživači smatraju da je tumor verovatno stvarao prekomerne količine hormona rasta i prolaktina. Takva hormonska neravnoteža može postepeno menjati crte lica, a u pojedinim slučajevima izazvati i neočekivano lučenje mleka. Autori ističu da bi upravo taj simptom mogao biti prikazan na jednoj alegorijskoj Botičelijevoj slici.
Naglašavaju da njihova analiza nije predstavljala dokaz, već medicinski utemeljenu hipotezu koja povezuje istoriju umetnosti i endokrinologiju.
Zaključili da je imala apopleksiju hipofize
U novom istraživanju autori idu korak dalje. Zaključili su da se istorijski opisi Simonetine smrti najbolje podudaraju sa apopleksijom hipofize, hitnim medicinskim stanjem koje nastaje kada tumor hipofize iznenada prokrvari ili naglo otekne. Takvo stanje obično izaziva jaku glavobolju, poremećaje vida, zbunjenost i brzo pogoršanje opšteg stanja zbog poremećaja hormonske ravnoteže.
Prema istraživačima, to bi moglo objasniti zašto je mlada žena, koja je do tada delovala zdravo, umrla vrlo brzo. Tuberkuloza, koja se do sada smatrala najverovatnijim uzrokom njene smrti, po pravilu izaziva sporije i postepenije propadanje organizma.
Među argumentima i istorijski zapisi
Svoju hipotezu autori zasnivaju na tri grupe dokaza.
Prvi su promene vidljive na Botičelijevim portretima, koje ukazuju na bolest koja je napredovala mesecima ili godinama.
Drugi su istorijski zapisi o poslednjim danima Simonetinog života. U pismima koja su razmenjivali Pjero Vespuči i Lorenco de Mediči pominje se da se srušila tokom bala, nakon čega su usledile jake glavobolje, halucinacije, povraćanje i povišena temperatura. Istraživači smatraju da takvi simptomi odgovaraju kliničkoj slici apopleksije hipofize.
Treći argument odnosi se na dva događaja koja su prethodila njenoj smrti. Jedan je kolaps tokom intenzivnog plesa na balu, a drugi navodni nasilni sukob sa Alfonsom II Aragonskim, vojvodom od Kalabrije. Oba događaja mogla su, prema autorima rada, da podstaknu krvarenje ili naglo povećanje tumora.
Autori ističu da njihova teorija ne predstavlja konačan dokaz.
Istraživači misle da je ovo uverljivo objašnjenje
Ne postoje biološki uzorci, medicinska dokumentacija niti mogućnost direktnog pregleda Simonete Vespuči. Na raspolaganju su samo umetnička dela, istorijski dokumenti i savremena medicinska saznanja primenjena gotovo pet i po vekova nakon njene smrti, prenosi Tportal.hr.
Ipak, smatraju da kombinacija istorijskih izvora i medicinske analize pruža uverljivije objašnjenje od dosadašnje pretpostavke da je umrla od tuberkuloze.
