Sutra je ZIMSKI KRSTOVDAN, a ako bude ISTO VREME kao danas NE PIŠE NAM SE DOBRO: Ovaj običaj treba ispoštovati za duhovno i telesno PROČIŠĆENJE
Srpska pravoslavna crkva i njeni vernici 18. januara obeležavaju zimski Krstovdan, značajan crkveni praznik koji prethodi Bogojavljenju i ima posebno mesto u pravoslavnom kalendaru.
Zimski Krstovdan posvećen je uspomeni na prve hrišćane i ujedno označava početak strožeg posta, prvog većeg nakon Božića, kada je prethodno bilo dozvoljeno razrešenje na mrsnu hranu. Zimski Krstovdan je neraskidivo povezan sa Bogojavljenjem, praznikom Hristovog krštenja na reci Jordan, kao i sa Svetim Jovanom Krstiteljem.
Post i crkveni obredi
Na Krstovdan se posti strogo, a u hramovima se služi liturgija Svetog Jovana Zlatoustog. Posebno mesto u obeležavanju praznika ima veliko osvećenje vode, poznato kao krstovdanska vodica.
Osvećena voda se nakon bogosluženja deli vernicima, koji je nose u svoje domove i čuvaju tokom cele godine. U narodu postoji verovanje da ova voda ima blagotvorno dejstvo za dušu i telo i koristi se u posebnim prilikama, poput bolesti ili važnih porodičnih događaja.
Narodni običaji
Zimski Krstovdan prati i niz narodnih običaja. U mnogim krajevima smatra se da je to dan kada se "ukrštaju vetrovi", pa se pažljivo posmatra pravac iz kog duva vetar, jer se veruje da on nagoveštava dominantne vremenske prilike u godini koja dolazi.
Uobičajeno je i temeljno čišćenje kuće i pranje veša, što simbolizuje duhovno i telesno pročišćenje, ali i pripremu doma za zdravlje i blagostanje. Post na ovaj dan ima i vaspitnu ulogu, a u narodu se često navodi izreka: "Ko se krstom krsti, taj Krstovdan posti".
Verovanje za rođene na Krstovdan
Prema narodnom predanju, ljudi rođeni na Krstovdan nose posebnu simboliku Časnog krsta. Smatra se da su zbog toga pred Bogom dodatno obavezani da vode ispravan i odgovoran život.
Istorijski zapisi beleže da su se nekada na ovaj dan jeli ostaci posnih jela pripremanih za Badnje veče, poput pasulja, dok su se pihtije, iako često spremljene, najčešće ostavljale za Bogojavljenje.
Šta vremenske prilike "najavljuju"
Narodna verovanja Krstovdan povezuju i sa prognoziranjem godine koja sledi:
- oblačan dan nagoveštava zimu bogatu snegom
- suvo i vedro vreme ukazuje na sušnu godinu
- ako laste još nisu odletele, zima neće biti oštra
- tiha kiša najavljuje blagu zimu
- grmljavina se smatra znakom rodne i plodne godine
Zimski Krstovdan tako objedinjuje crkvenu tradiciju, strogi post i bogato narodno nasleđe, podsećajući vernike na značaj vere, discipline i duhovne pripreme za veliki praznik Bogojavljenje.
Bonus video:
Saznajte sve o najvažnijim vestima i događajima, pridružite se našoj Viber i WhatsApp zajednici, prijavite na newsletter, ili čitajte na Google News.