Podrška Orbanu na međunarodnom nivou uključuje i kontroverzne izjave u vezi sa stavom prema Ukrajini i savezništvom s Rusijom
Rezultati izbora u Mađarskoj potencijalno će formirati dalji pravac evropskog političkog pejzaža
Desničarski lideri iz celog sveta okupili su se kako bi podržali premijera Mađarske Viktora Orbana, nagoveštavajući simboliku koju izbori u toj zemlji imaju za globalne krajnje desničarske pokrete, čak i dok populistički lider zaostaje u anketama.
Mađarskom premijeru je podršku pružilo desetak lidera, uključujući Đorđu Meloni iz Italije, Marin Le Pen iz Francuske i Alis Vajdel iz Nemačke, što se može videti u snimku iz predizborne kampanje koji je Orban ove nedelje objavio na društvenim mrežama.
- Evropi je potreban Viktor Orban - poručila je Vajdel, kolidera desničarske stranke Alternativa za Nemačku (AfD).
Le Pen, bivša liderka francuske krajnje desničarske stranke Nacionalno okupljanje, pohvalila lidera koji je Mađarsku jednom opisao kao "Petrijevu posudu za neliberalizam".
- Zahvaljujući liderima poput Viktora Orbana, tabor patriota i branilaca nacija i suverenih naroda postiže sve veće uspehe u Evropi - rekla je ona.
Meloni je, s druge strane, istakla sličnosti koje deli sa Orbanom: "Zajedno se zalažemo za Evropu koja poštuje nacionalni suverenitet (i) ponosna je na svoje kulturne i verske korene".
Mađar - nekada Orbanov saveznik, a sada najveći protivnik
Ova podrška pred izbore u Mađarskoj 12. aprila dolazi nakon godine u kojoj je Orban, najdugovečniji lider Evropske unije, bio u centru pažnje zbog pokušaja njegove vlade da zabrani Prajd događaje i dodatno ograniči nezavisne medije i nevladine organizacije.
Pred Orbanom, koji se dugo suočava sa kritikama zbog slabljenja demokratskih institucija, narušavanja slobode medija i podrivanja vladavine prava, još je jedan izazov bez presedana - protiv njega je ustao bivši visoki funkcioner njegove stranke, Peter Mađar. Dok se Mađari bore sa ekonomskom stagnacijom, rastućim troškovima života i slabljenjem socijalnih usluga, ankete pokazuju da Orban i njegova stranka Fides zaostaju za opozicionom Tisa strankom Petera Mađara, piše britanski list "Gardijan".
Kao odgovor, Fides nastoji da istakne Orbanove međunarodne veze, predstavljajući ih kao prednost za Mađarsku u nestabilnim i turbulentnim međunarodnim uslovima, prema rečima Martona Benea, političkog analitičara sa Instituta za političke nauke u Budimpešti.
- To je nešto što njegov protivnik, kao politički novajlija, jednostavno nema - rekao je.
Mađarova kampanja, nasuprot tome, fokusira se na domaća pitanja, uz obećanja da će stimulisati mađarsku ekonomiju borbom protiv korupcije i da će otključati milijarde evra zamrznutih fondova Evropske unije (EU).
Ishod izbora verovatno će zavisiti od toga kako birači vide ove suprotstavljene narative i "da li međunarodne izazove ili domaće vladine performanse smatraju glavnim pitanjem izbora", rekao je Bene.
Putinov Trojanski konj u EU
Orbanov predizborni spot sadrži i nekoliko referenci na rusku invaziju na Ukrajinu u punom obimu. Orban, lider EU najbliži ruskom lideru Vladimiru Putinu, više puta je blokirao napore Brisela da predstavi jedinstveni front u podršci Ukrajini, zbog čega ga neki kritičari nazivaju Putinovim Trojanskim konjem u EU.
Video prikazuje lidere koji, čini se, hvale ove napore, pri čemu Vajdel ističe da se Orban "bori za mir u Ukrajini", dok italijanski političar Mateo Salvini kaže: "Ako želite mir, glasajte za Fides".
Ko je još od svetskih lidera podržao Orbana
Među ostalim liderima u predizbornom spotu su i:
- Herbert Kikl, lider Slobodarske partije Austrije (FPO)
- Andrej Babiš, premijer Češke
- Havijer Milej, predsednik Argentine
- Aleksandar Vučić, predsednik Srbije
- Benjamin Netanjahu, premijer Izraela
Netanjahuovo pojavljivanje dolazi uprkos zvaničnom bojkotu dve krajnje desničarske stanke koje se takođe pojavljuju u spotu - nemačke AfD i austrijske FPO, zbog njihovih antisemitskih korena, navodi izraelski list "Harec".
Zanimljivo je da američkih zvaničnika nema na snimku, ali je Orban nedavno objavio pismo iz decembra prošle godine u kojem mu lider SAD Donald Tramp želi "mnogo sreće" u izbornoj kampanji.
"Uvek ste čvrsto branili principe koji Mađarsku čine tako izuzetnim mestom - veru, porodicu i suverenitet", navodi se u pismu.
Šta bi Orbanov pad značio za evropske desničare
Prema mišljenju Benea, ovo je snažan signal.
- Za ovaj ideološki tabor, potencijalni pad Orbanovog režima bio bi značajan pre svega u simboličkom smislu - istakao je on.
Ukazao je na prošlogodišnji globalni politički diskurs koji se fokusirao na uspon "neliberalno-populističke desnice" u nekim zemljama.
- Jedan od prototipova i ranih modela ovog talasa - i, zbog svoje percipirane stabilnosti, česta referentna tačka - bila je Orbanova Mađarska. Njen pad bi stoga predstavljao snažan simbolički kontrapunkt ovom širem trendu: postalo bi teže uokviriti fenomen kao jedinstven i globalan, a često navođena "priča o uspehu" koja ga podržava bila bi dovedena u pitanje - zaključio je politički analitičar.
(Guardian)
