Stejt department razmatra pojačane pritiske na zemlje koje podržavaju MKS, uključujući sankcije, zabrane putovanja i ukidanje viza
Međunarodni pravnici osporavaju Rubiove tvrdnje, ističući da MKS nema jurisdikciju nad SAD jer Vašington nije ratifikovao osnivački dokument suda
Američki državni sekretar Marko Rubio pokrenuo je kampanju usmerenu na slabljenje, pa i eventualno raspuštanje Međunarodnog krivičnog suda (MKS), tvrdeći da se tribunal iz Haga meša u aktivnosti američke vojske i organa za sprovođenje zakona i time ugrožava suverenitet Sjedinjenih Američkih Država.
Rubio je u autorskom tekstu objavljenom u listu "Volstrit džornal" upozorio da bi američki zvaničnici, pripadnici bezbednosnih službi i politički lideri mogli da se suoče sa krivičnim gonjenjem pred međunarodnim sudijama zbog odluka donetih u okviru odbrane zemlje, preneo je danas "Gardijan".
Prema navodima CNN-a, Stejt department razmatra pojačan pritisak na države koje podržavaju rad MKS-a, uključujući mogućnost sankcija, zabrane putovanja i ukidanja viza zemljama koje, prema stavu Vašingtona, ne odbace ono što administracija naziva "nelegitimnim autoritetom" suda.
Međutim, više stručnjaka za međunarodno pravo osporilo je Rubiove tvrdnje, navodeći da MKS nema nadležnost nad delima počinjenim na teritoriji SAD, pošto Vašington nije ratifikovao Rimski statut, osnivački dokument suda.
Bivši izvršni direktor organizacije "Human Rights Watch", Kenet Rot, ocenio je da Rubio pogrešno predstavlja ovlašćenja tribunala i da zanemaruje pravo država članica da traže istrage o zločinima počinjenim na njihovoj teritoriji.
MKS, sa sedištem u Hagu, nadležan je za procesuiranje najtežih međunarodnih zločina, uključujući ratne zločine, zločine protiv čovečnosti i genocid, kada su oni počinjeni na teritoriji država koje su pristupile Rimskom statutu ili kada takve slučajeve uputi Savet bezbednosti Ujedinjenih nacija.
Zašto je pitanje MKS-a i Vašingtona u fokusu
Kako piše "Gardijan", pitanje odnosa Vašingtona prema MKS-u ponovo je dospelo u fokus nakon što je sud pokrenuo istrage o mogućim ratnim zločinima u Palestini i izdao naloge za hapšenje izraelskog premijera Benjamina Netanjahua i bivšeg ministra odbrane Joava Galanta.
Administracija predsednika SAD-a Donalda Trampa ranije je uvela sankcije glavnom tužiocu MKS-a Karimu Kanu, njegovim zamenicima i pojedinim sudijama zbog istraga koje se odnose na Izrael i aktivnosti američkih snaga u Avganistanu.
Tokom 2025. godine sankcije su proširene i na pojedine zvaničnike Ujedinjenih nacija i palestinske organizacije za ljudska prava koje su učestvovale u prikupljanju dokaza o navodnim ratnim zločinima.
Za sada nije jasno na koji način bi najavljena kampanja Vašingtona mogla da utiče na budući rad MKS-a, ali pravni stručnjaci upozoravaju da bi dodatni pritisci na tribunal mogli da oslabe međunarodne mehanizme za procesuiranje ratnih zločina i drugih teških kršenja međunarodnog prava.
(Tanjug)
