Osnovna poruka ovih video snimaka, navodi BBC, jeste da se Iran odupire onome što vidi kao svemoćnog globalnog tlačitelja - SAD
Video snimci se često proizvode “u realnom vremenu” i pojavljuju se ubrzo nakon ključnih dešavanja u ratu
Pojavili su se viralni video-snimci generisani veštačkom inteligencijom (AI), inspirisani čuvenim “Lego” kockicama, samo što ovi prikazuju decu koja umiru, borbene avione i američkog predsednika Donalda Trampa - a zapravo predstavljaju proiransku propagandu.
“Mister Eksploziv”, predstavnik “Eksploziv medija”, jednog od ključnih naloga koji generišu ovakve klipove, priznao je u video pozivu za BBC podkast “Top koment” da je iranski režim njihov “klijent” – što ranije nikada nije javno potvrdio.
BBC navodi da je reč o veštom operateru na društvenim mrežama koji je u početku negirao da radi za iransku vladu. U ranijim intervjuima, ova organizacija je tvrdila da je “potpuno nezavisna”. Međutim, nakon dodatnih pitanja, mister Eksploziv je priznao da je režim njihov “klijent”, piše BBC.
Šta je na viralnim klipovima
Osnovna poruka ovih video snimaka, navodi se, jeste da se Iran odupire onome što vidi kao svemoćnog globalnog tlačitelja - Sjedinjenim Američkim Državama.
U jednom od snimaka, Tramp propada kroz vrtlog Epstajnovih fajlova, dok promiče tekst: “Tajne cure, pritisak raste“. Na drugom snimku se vidi Džordž Flojd pod čizmom policajca, dok glas govori da je Iran “tu za svakoga kome je vaš sistem naneo nepravdu”.
Na jednom klipu prikazano je kako iranska vojska zarobljava pilota oborenog američkog borbenog aviona. Američki zvaničnici su potvrdili da su pilota – koji je bio zaglavljen u udaljenom planinskom području Irana nakon obaranja letelice – spasile američke specijalne snage 4. aprila.
"Nije bilo ni pilota ni akcije spasavanja"
Mister Eksploziv je to odbacio.
- Moguće je da nije ni bilo izgubljenog pilota, niti operacije spasavanja. Njihov glavni cilj bio je da ukradu uranijum iz Irana – rekao je on, dodajući da se “samo 13% onoga što Tramp kaže zasniva na činjenicama”.
Stotine miliona pregleda od početka rata
Video snimci "Eksploziv medije" pojavili su se početkom 2025, ali je njihova popularnost naglo porasla nakon izbijanja rata između SAD i Irana. Procene govore da su AI generisani propagandni klipovi pregledani stotinama miliona puta tokom rata. Mister Eksploziv je rekao BBC-u da njegov tim u “Eksploziv mediji” broji manje od deset ljudi koji koriste grafiku u “Lego” stilu “jer je to univerzalni jezik”. Iranski i ruski državni medijski nalozi na mreži “X” redovno ih dele sa milionima pratilaca.
Klipovi u Lego stilu postaju sve detaljniji, prikazujući vrlo konkretne lokacije u Persijskom zalivu, uključujući elektrane, aerodrome i industrijske objekte koji bivaju potpuno uništeni iranskim raketama. U stvarnosti, većina tih lokacija pretrpela je samo ograničenu štetu, navodi BBC.
Video snimci se često proizvode “u realnom vremenu” i pojavljuju se ubrzo nakon ključnih dešavanja u ratu. Jedan video o sporazumu o prekidu vatre objavljen je čak pre bilo kakvih zvaničnih saopštenja.
"Moćna propaganda"
Stručnjaci kažu da su viralni AI klipovi za Iran u "Lego" stilu moćna propaganda.
Dr Tina Munk, stručnjak za sajber ratovanje sa Univerziteta Notingem Trent, opisala je taktiku Irana kao "defanzivno memetičko ratovanje", koje kreatori smatraju neophodnim odgovorom na američku retoriku.
„Slopaganda“ – termin skovan u jednom akademskom radu prošle godine kao igra reči sa „AI smećem“ – previše je slab da opiše koliko je ovaj „visoko sofisticirani“ sadržaj zapravo moćan, kaže vodeći stručnjak za propagandu dr Ema Brijant.
"Iranski zvaničnici su direktno naručili više projekata"
Mister Eksploziv, koji je priznao da je iranska vlada zaista “klijent” njegove kompanije, u ranijim porukama na “Instagramu” rekao je BBC-ju da su iranski zvaničnici direktno naručili više njihovih projekata.
Većina Iranaca trenutno ne može da koristi internet zbog nacionalnog gašenja mreže. Mister Eksploziv tvrdi da je mogao da kontaktira BBC koristeći “novinarski internet” koji mu je odobrila iranska vlada.
Iran se dosledno svrstava među najrepresivnije zemlje na svetu kada je reč o slobodi medija. Prema zvaničnim podacima tih zemalja, hiljade ljudi je poginulo u Iranu, Libanu i drugim državama Bliskog istoka, navodi BBC. Sukob je počeo krajem februara, nakon što su SAD i Izrael pokrenuli napade na Iran.
