Tokom 1990-ih i 2000-ih, pojedini delovi grada tonuli su i do oko 35 cm godišnje
U nekim delovima grada, poput glavnog aerodroma i spomenika poznatog kao Anđeo nezavisnosti, tlo tone prosečno oko 2 cm mesečno
Meksiko Siti, grad sa oko 20 miliona stanovnika, rapidno tone u zemlju nakon decenija iscrpljivanja podzemnih voda, a taj proces može da se vidi čak iz svemira.
Ovo zvuči kao zaplet holivudskog filma o katastrofi - ali upravo se to dešava u Meksiko Sitiju, prestonici Meksika, piše “Florida tudej”.
Satelit NISAR američke agencije NASA i Indijske organizacije za istraživanje svemira (ISRO), lansiran u julu 2025, prati pomeranje tla u gradu i pokazalo je koliko brzo on propada. Posledice su skupe i vidljive kroz oštećenja infrastrukture - uključujući puteve i gradski metro.
"Meksiko Siti tone 25 cm godišnje"
Prema najnovijim satelitskim snimcima koje je objavila NASA, Meksiko Siti tone skoro 25 centimetara godišnje, što ga čini jednim od najbrže propadajućih velikih gradova u svetu.
Tokom 1990-ih i 2000-ih, pojedini delovi grada tonuli su i do oko 35 cm godišnje, navodi AP.
Grad i njegova šira zona, koji je sa svojih više od 20 miliona stanovnika i površinom od oko 7.800 kvadratnih kilometara jedan od najprostranijih i najnaseljenijih urbanih područja u svetu - izgrađeni su na nekadašnjem jezerskom dnu. Mnoge današnje ulice u centru nekada su bile kanali, a ova tradicija se nastavila i danas u ruralnim predgrađima.
Građevine se naginju u stranu
Intenzivno crpljenje podzemnih voda i urbanizacija dramatično su smanjili akvifer (izdan, vodonosni sloj), zbog čega grad tone već više od jednog veka. To je dovelo do vidljivog naginjanja brojnih istorijskih građevina, uključujući Metropolitansku katedralu čija je izgradnja počela 1573.
Smanjenje akvifera dodatno je pogoršalo hroničnu krizu sa vodosnabdevanjem, za koju se očekuje da će se samo pogoršati.
- To oštećuje ključnu infrastrukturu grada, poput metroa, kanalizacije, vodovoda, stambenih objekata i ulica. To je ogroman problem - rekao je istraživač Enrike Kabral-Kano sa Nacionalnog autonomnog univerziteta Meksika.
U nekim delovima grada, poput glavnog aerodroma i spomenika poznatog kao Anđeo nezavisnosti, tlo tone prosečno oko 2 cm mesečno, navodi NASA. Ukupno, to je oko 24 cm godišnje, dok je za manje od jednog veka grad potonuo više od 12 metara, prema Kabralu.
- Imamo jednu od najvećih brzina sleganja tla na svetu - rekao je on.
Katstrofa vidljiva iz svemira
Meksiko Siti tone tako brzo da se sleganje tla može uočiti iz svemira. Procene se zasnivaju na merenjima satelita NISAR, koji može da prati promene na površini Zemlje u realnom vremenu. Naučnik NISAR-a Paul Rozen rekao je da ovaj projekt, snimajući detalje na Zemlji iz svemira, takođe “govori nešto o tome šta se zapravo dešava ispod površine”.
- To je praktično dokumentacija svih ovih promena unutar jednog grada. Možete da vidite punu veličinu problema - rekao je on.
Tim se nada da će vremenom moći još više da zumira na određene oblasti i da će jednog dana dobiti merenja na nivou pojedinačnih zgrada.
Šire gledano, istraživači se nadaju da će primeniti ovu tehnologiju širom sveta za praćenje stvari poput prirodnih katastrofa, promena u rasedima, efekata klimatskih promena u regionima kao što je Antarktik i još mnogo toga. Rozen je rekao da bi to moglo da se koristi za jačanje sistema upozoravanja, omogućavajući naučnicima da, na primer, obaveste vlade o potrebama za evakuacijom u slučaju vulkanskih erupcija.
Problem koji je decenijama ignorisan
Za Meksiko Siti, ova tehnologija predstavlja veliki korak u boljem razumevanju problema i ublažavanju njegovih posledica, rekao je Kabral. Vlasti su decenijama uglavnom zanemarivale ovaj problem, ali je sve izraženija kriza sa vodom podstakla veća ulaganja u istraživanja.
Snimci sa NISAR satelita i podaci koji uz njih dolaze biće ključni za naučnike i zvaničnike dok planiraju kako da reše ovaj problem, piše AP.
- Da bismo dugoročno ublažili situaciju, prvi korak je da je prosto razumemo - rekao je Kabral.
BONUS VIDEO
