Posebnu pažnju izazvao je planirani luksuzni turistički kompleks koji želi da gradi Džared Kušner, zet Donalda Trampa, a koji ugrožava zaštićena staništa flamingosa, foka i kornjača
EP zahteva da svi projekti u zaštićenim zonama prođu detaljnu procenu uticaja na životnu sredinu u skladu sa evropskim standardima i uz transparentne javne konsultacije
Evropski parlament (EP) izrazio je ozbiljnu zabrinutost zbog razvojnih projekata u zaštićenom području Vjosa-Narta u Albaniji i pozvao vlasti te zemlje da odmah uvedu moratorijum na izdavanje novih dozvola i izvođenje građevinskih radova u zaštićenim ekološkim zonama, upozoravajući da bi takvi potezi mogli da ugroze proces pristupanja Albanije Evropskoj uniji.
U usvojenoj rezoluciji o Izveštaju Evropske komisije za Albaniju za 2025. godinu Evropski parlament navodi da aktuelna dešavanja u zaštićenom području Vjosa-Narta, na kom zet američkog predsednika Donalda Trampa, Džared Kušner, planira izgradnju luksuznog turističkog kompleksa, pokazuju praktične posledice zakonskih izmena i rizike po područja od priznate ekološke vrednosti.
Poslanici Evropskog parlamenta ističu da pažljivo prate masovne proteste koji se održavaju širom Albanije zbog planiranog luksuznog građevinskog projekta za koji se ocenjuje da ugrožava zaštićeno stanište flamingosa, foka i područja za gnežđenje kornjača.
Poziv Evropskog parlamenta
Evropski parlament pozvao je albanske vlasti da odmah uvedu moratorijum na sve nove postupke izdavanja dozvola, građevinske radove i razvojne intervencije u zaštićenim područjima, sve dok ne budu ukinute odredbe izmenjenog Zakona o zaštićenim područjima koje nisu usklađene sa standardima Evropske unije.
U rezoluciji se navodi da je takav zahtev Evropska komisija zajedno sa Evropskim parlamentom upućivala Albaniji duži niz godina, kao i da je njegovo ispunjavanje povezano sa završnim merilima iz Poglavlja 27, koje se odnosi na životnu sredinu i klimatske promene.
Poslanici su naglasili da svi projekti u tom području moraju da prođu sveobuhvatnu procenu uticaja na životnu sredinu u potpunosti usklađenu sa standardima Evropske unije, uključujući transparentan proces javnih konsultacija sa lokalnim zajednicama, naučnicima i organizacijama civilnog društva.
Ugrožen put ka članstvu u EU
Evropski parlament podsetio je da je Evropska komisija upozorila Albaniju da bi aktivnosti koje mogu negativno uticati na zaštićena područja mogle da ugroze njen put ka članstvu u Evropskoj uniji.
Poslanici su podržali kritike Evropske komisije i naglasili da je usklađivanje sa evropskim propisima u oblasti zaštite prirode, uključujući Direktivu o pticama i Direktivu o staništima, jedan od ključnih preduslova za pristupanje Evropskoj uniji.
U rezoluciji se takođe izražava duboko žaljenje zbog produženja važenja albanskog Zakona o strateškim investicijama iz 2015. godine, za koji se ocenjuje da omogućava ubrzane procedure izdavanja dozvola i smanjenu kontrolu uticaja na životnu sredinu.
Prema oceni Evropskog parlamenta, takve odredbe mogu negativno da utiču na zaštićena područja i druge ekološki osetljive zone.
"Flamingo revolucija"
Poslanici su pozvali i na ukidanje izmena Zakona o zaštićenim područjima iz 2024. godine, koje omogućavaju razvoj velike turističke infrastrukture unutar zaštićenih zona i prenose ključna upravljačka i ovlašćenja kojima se omogućava odlučivanje na Nacionalni savet za teritoriju, čime se, kako se navodi, slabi sistem zaštite životne sredine.
Albanija se već 18 dana suočava sa neprekidnim protestima, nazvanim "Flamingo revolucija", pokrenutim zbog spornog projekta u vezi sa planiranom izgradnjom luksuznog turističkog kompleksa povezanog sa zetom predsednika Sjedinjenih Američkih Država Donalda Trampa Džaredin Kušnerom.
Demonstracije su organizovane i u albanskoj dijaspori u Sjedinjenim Američkim Državama, Velikoj Britaniji, Kanadi, Francuskoj, Nemačkoj, Italiji, Švedskoj i Australiji.
Učesnici protesta zahtevaju obustavu projekta, ukidanje zakona o strateškim investicijama i izmena propisa o zaštićenim područjima, kao i ostavku premijera Albanije Edija Rame.
(Tanjug)
