Oduzimanje državljanstva odnosi se samo na naturalizovane građane, ne na one rođene u SAD
Prema zvaničnim podacima, u SAD živi skoro 194.000 osoba poreklom iz Srbije
Administracija američkog predsednika Donalda Trampa planira da do oktobra pokrene najmanje 250 postupaka za oduzimanje američkog državljanstva, čime će značajno pojačati napore da se državljanstvo oduzme osobama koje su ga stekle naturalizacijom u Sjedinjenim Američkim Državama (SAD), rekao je visoki zvaničnik američkog Ministarstva pravde.
Za manje od dva meseca ove godine Ministarstvo pravde pokrenulo je 29 postupaka za oduzimanje državljanstva protiv Amerikanaca rođenih u inostranstvu, koje tereti da su američko državljanstvo stekli prevarom. Poređenja radi, administracija bivšeg predsednika Džoa Bajdena je tokom četiri godine pokrenula ukupno 24 takva postupka, pokazuju podaci Ministarstva pravde.
Pravnici u građanskom odeljenju Ministarstva trenutno razmatraju i druge slučajeve koji bi mogli da završe na sudu, dok Ministarstvo ubrzava tempo koji je već premašio prethodne godine. Od 2008. do 12. juna 2026. podneto je ukupno 166 tužbi za oduzimanje državljanstva, što je u proseku manje od 10 godišnje, pokazuju podaci Centra za pristup transakcionim evidencijama Univerziteta u Sirakuzi, piše "Si-En-En".
Prioritet Trampove administracije
Ova inicijativa je deo šire i oštrije Trampove imigracione politike, koja se više ne odnosi samo na ljude koji ilegalno borave u zemlji, već pokazuje i kako su savezne institucije preusmerile svoje resurse kako bi taj cilj postao jedan od prioriteta.
Prema rečima visokog zvaničnika Ministarstva pravde, u okviru interne reorganizacije Ministarstvo je preraspodelilo pravnike iz različitih sektora, uključujući i one koji su do sada radili na istragama prevara, što je administracija takođe predstavljala kao jedan od svojih prioriteta, kako bi radili na predmetima za oduzimanje državljanstva. Istovremeno, ti predmeti prosleđuju se kancelarijama saveznih tužilaca, koje su već suočene sa velikim opterećenjem.
Koliko Srba živi u Americi
Prema podacima Američke službe za državljanstvo i imigraciju, u poslednjih 10 godina skoro osam miliona ljudi steklo je američko državljanstvo naturalizacijom.
Kada je reč o ljudima koji su rođeni u Srbiji i sada žive u Sjedinjenim Državama, podaci o njihovom broju variraju. Prema zvaničnim podacima iz 2020, u ovoj zemlji živi 193.844 Srba, a ovoj broj je za oko 18.000 veći od onog sa prethodnog popisa 2011.
Kako piše "Čikago glasnik" pozivajući se na američki "Census Bureau", od blizu 194.000 Srba njih više od 66.000 rođeno je van Amerike.
Međutim, prema podacima koje često navode organizacije iz dijaspora, ukupna brojka se kreće i do oko milion ljudi, uključujući i one koji se na popisima izjašnjavaju kao Jugosloveni ili čije je poreklo mešovito. Tako postoje i procene da samo u široj oblasti Čikaga živi između 300.000 i 400.000 ljudi srpskog porekla, piše portal "Chicago.rs", zbog čega se često govori da je ovo "srpski grad".
Ko su ljudi protiv kojih je pokrenut postupak
Među postupcima koje je Trampova administracija do sada pokrenula nalaze se osobe:
- optužene za prevaru
- seksualno zlostavljanje maloletnika
- iskazivanje podrške terorizmu pre ili tokom postupka sticanja američkog državljanstva
Savezni zakon daje vladi ovlašćenje da pokrene postupak za oduzimanje državljanstva ako je utvrđeno da je osoba tokom procesa naturalizacije - pravnog procesa kojim stranac stiče državljanstvo određene zemlje - dala lažne izjave koje su bile važne za donošenje odluke ili ako je državljanstvo stekla nezakonito, odnosno nije ispunjavala uslove da ga dobije. Takvi postupci uglavnom se zasnivaju na jednom od ta dva osnova, a u zavisnosti od okolnosti vode se kao građanski ili krivični postupci.
Ovi postupci su složeni i zahtevaju mnogo vremena, što je jedan od razloga zbog kojih su prethodne administracije uglavnom bile usmerene na osobe povezane sa ratnim zločinima i terorizmom.
Oduzimanje državljanstva ne odnosi se na osobe koje su rođene u SAD i državljanstvo su stekle samim rođenjem. Pored toga, Tramp je izvršnom uredbom pokušao da ukine automatsko sticanje državljanstva po rođenju, a Vrhovni sud bi uskoro trebalo da odluči da li je takva politika u skladu sa zakonom, podseća "Si-En-En".
Šta ako nekome bude oduzeto državljanstvo
Oduzimanje državljanstva je retko i može da se sprovede isključivo odlukom saveznog suda. Kroz istoriju su Sjedinjene Države oduzimale državljanstvo iz različitih razloga - od davanja lažnih podataka o datumu dolaska u zemlju, godinama ili bračnom statusu, pa do političkih razloga. Tokom Drugog svetskog rata, na primer, vlasti su preispitivale slučajeve naturalizovanih Amerikanaca nemačkog porekla koji su podržavali nacističku ideologiju.
Izvori upoznati sa ovim predmetima rekli su za "Si-En-En" da su se pravnici Ministarstva pravde ranije uglavnom bavili ljudima koji su bili osuđeni za posebno teška krivična dela, zbog čega su slučajevi koje su iznosili pred sud bili mnogo jasniji. Međutim, danas deo pravnika oseća sve veći pritisak da pokrene svaki postupak koji se može pravno obrazložiti, čak i kada se navodna prevara odnosi samo na način na koji je popunjena dokumentacija.
Zvaničnici Ministarstva pravde, međutim, tvrde da se institucija i dalje fokusira na osobe koje su prikrile svoju kriminalnu prošlost ili krivična dela koja su činile u vreme kada su podnosile zahtev za američko državljanstvo.
- Ljudi koji su dobili kaznu za nepropisno parkiranje nisu oni na koje ćemo trošiti svoje resurse, a verovatno ni ne ispunjavaju zakonske uslove za oduzimanje državljanstva. Cilj je da pronađemo ljude koji su počinili ozbiljne prevare na štetu SAD, identifikujemo ih i što je moguće brže pokrenemo postupke protiv njih - rekao je visoki zvaničnik Ministarstva pravde.
Ako administracija uspe u postupku za oduzimanje državljanstva, osoba se vraća na imigracioni status koji je imala pre nego što je postala američki državljanin. U većini slučajeva to znači status stalnog rezidenta, ali u zavisnosti od razloga zbog kojih je državljanstvo oduzeto, može biti pokrenut i postupak deportacije.
(CNN, Blic)
