U 2025. godini u Srbiji je rođeno najmanje beba u novijoj istoriji, samo 59.483, što je 1.362 manje nego prethodne godine.
Broj stanovnika Srbije je od 2016. do 2025. godine smanjen za 434.948 zbog negativnog prirodnog priraštaja, a samo osam opština imalo je više rođenih nego umrlih.
U Srbiji je tokom prethodne godine rođeno samo 59.483 beba, odnosno 1.362 dece manje nego 2024. godine i najmanje u novijoj istoriji naše zemlje, pokazuju upravo objavljeni podaci Republičkog zavoda za statistiku. Brojevi upozoravaju da je od 2016. do 2025. godine samo zbog negativnog prirodnog priraštaja broj stanovnika u našoj zemlji smanjen za čak 434.948 osoba, što je skoro kao dva naša velika grada - Novi Sad i Kragujevac!
Samo osam opština u našoj zemlji prošle godine imalo je pozitivan prirodni priraštaj, odnosno više rođenih nego umrlih, a među njima su Tutin, Novi Pazar, Sjenica, Zvezdara, Novi Sad, Surčin, Preševo i Bujanovac, što je za dve opštine više u odnosu na prethodnu godinu.
Iako u glavnom gradu živi skoro četvrtina stanovništva Srbije, samo dve beogradske opštine imale su pozitivan prirodni priraštaj – Zvezdara i Surčin.
Više dece se rađalo tokom svih ratova!
Demografi upozoravaju da se više dece rađalo tokom balkanskih ratova, Prvog i Drugog svetskog rata, NATO bombardovanja i pandemije korone.
Procene naše nacionalne statističke ustanove pokazuju da je 2025. godine u Srbiji živelo 6.549.901 osoba – 3.363.297 žena i 3.186.604 muškarca, što znači da u našoj zemlji ima čak 176.693 žene više nego muškaraca.
Podaci vitalne statistike pokazuju da prosečna žena u Srbiji prvi put odlazi u porodilište sa 29,1 godinu. Međutim, ova statistika se menja u zavisnosti od toga da li živi u urbanom ili ruralnom području.
Naime, prosečna starost žene pri rođenju deteta u gradskim naseljima je 31,2 godine, dok je u ruralnim naseljima 29 godina. Suprotno uvreženom mišljenju da se deca ne rađaju u soliterima, već u ruralnim sredinama, statistika pokazuje da se čak 65 odsto dece u Srbiji rađa u urbanim sredinama, dok se samo trećina mališana rađa na selu. Najveći broj dece – 18.299, rodile su majke starosti od 30 do 34 godine.
Zabrinjava i podatak da je stopa ukupnog fertiliteta, odnosno ukupan broj dece po ženi, manja u odnosu na 2024. godinu i iznosi 1,62.
Posmatrano po regionima, stopa ukupnog fertiliteta je najveća u Šumadiji i zapadnoj Srbiji (1,66) i Vojvodini (1,62), dok je najniža u Južnoj i istočnoj Srbiji (1,57) i Beogradskom regionu (1,60).
Podsećanja radi, za prostu reprodukciju nacije neophodno je da stopa fertiliteta bude 2,14 dece. Iako je roditeljski dodatak značajno povećan, a državna davanja sada iznose 500.000 za prvo dete, 600.000 za drugo dete, 2.280.000 dinara za treće dete, 3.180.000 dinara za četvrto dete, demografe zabrinjava činjenica da se u odnosu na 2024. godinu prošle godine smanjio broj prvorođene dece za 825, broj drugorođene dece za 536, broj trećerođene dece za 44, dok je broj četvrtorođene dece porastao za 14, a petorođene i dece „ostalog” reda rođenja porastao za 32.
Posmatrano po regionima, najviše prvorođene dece upisano je u matične knjige u Beogradskom regionu, najviše drugorođene u Južnoj i istočnoj Srbiji, dok je najviše trećerođene i četvrtorođene dece zabeleženo u Šumadiji i zapadnoj Srbiji. Najveći procenat dece petog i viših redova rođenja upisano je u matične knjige Vojvodine.
Stručnjaci Republičkog zavoda za statistiku upozoravaju da je u periodu 2002-2025. godine broj stanovnika naše zemlje kontinuirano opadao, a jedino je Beogradski region beležio rast broja stanovnika sve do 2020. godine, da bi se od 2021. taj trend promenio, dok je u ostalim regionima došlo do smanjenja populacije.
O intenzivnom procesu demografskog starenja u Srbiji, odnosno niskom učešću mladih i kontinuirano visokom i rastućem udelu starih u ukupnom stanovništvu, govori podatak da je udeo osoba starih 65 i više godina u 2025. iznosio 22,6 odsto, dok je mlađih od 15 godina svega 14,4 odsto.
U Zaječarskoj oblasti zabeležen je najveći udeo starih 65 i više godina i najmanji udeo stanovništva mlađeg od 15 godina, dok je najmanji udeo starijih od 65 godina u Raškoj oblasti, ali je u toj oblasti istovremeno najveći udeo mlađih od 15 godina — 17,4 odsto.
Veći udeo mladog stanovništva imaju i Južnobačka (15,7 odsto) i Beogradska oblast, gde udeo mlađih od 15 godina u stanovništvu prestonice iznosi 15,3 odsto.
Stopa negativnog prirodnog priraštaja i dalje veoma visoka
Podaci Republičkog zavoda za statistiku pokazuju da je prošle godine umrlo 95.247 osoba, odnosno 2.983 manje nego 2024. godine. Stopa negativnog prirodnog priraštaja i dalje je veoma visoka, što znači da je tokom 2025. godine 35.764 osobe više umrlo nego što se rodilo. Prosečna starost umrlih osoba je 75,4 godine, a najveći broj preminulih je u starosnom intervalu od 75 do 84 godine. Broj umrlih nasilnom smrću je u padu (za 118) u odnosu na 2024. godinu i iznosi 2.377, a broj samoubistava u 2025. godini iznosi 556, što je za 147 slučajeva manje nego 2024. godine. Broj ubistava povećao se za devet slučajeva u odnosu na 2024. i iznosi 64.
Vodeći uzrok smrti kod osoba oba pola su bolesti sistema krvotoka – od kardiovaskularnih bolesti prošle godine je preminulo 44.603 osobe (20.659 muškaraca i 23.944 žene). Na drugom mestu su tumori, od kojih je u 2025. godini umrlo 21.526 osoba, odnosno 11.544 muškarca i 9.982 žene, dok su na trećem mestu bolesti sistema za disanje od kojih je umrlo 6.051 osoba, odnosno 3.326 muškaraca i 2.725 žena.
(Blic, Politika)
