Strogo zaštićene vrste u Srbiji uključuju mrkog medveda, orla krstaša, vuka i ždrala, a njihovo ubijanje ili uznemiravanje nosi ozbiljne sankcije
Kazne za ugrožavanje zaštićenih životinja kreću se od 1.200 do 1.000.000 dinara, a za najteža dela predviđena je i kazna zatvora do tri godine
Mrki medved, orao krstaš, vuk i ždral samo su neke od strogo zaštićenih životinjskih vrsta u Srbiji čije ubijanje, zlostavljanje, pa čak i uznemiravanje donosi ozbiljne sankcije. Pod zaštitom zakona su i manje upadljive vrste, poput riđeg šumskog mrava, a građani često nisu svesni da ugrožavanjem divljeg sveta rizikuju drastične novčane, ali i zatvorske kazne.
Kako navode u nadležnom ministarstvu, kaznena politika se kreće u rasponu od 1.200 do čak 1.000.000 dinara, dok je za najteža dela predviđena i kazna zatvora do tri godine.
Najviša kazna za ubistvo mrkog medveda
Pravilo je jasno: što je vrsta pod višim stepenom zaštite i što je ugroženija, to su sankcije za počinioce teže.
Apsolutni rekord u visini odštetnog zahteva i kazne predviđen je za ubistvo mrkog medveda, i ona iznosi tačno milion dinara.
Velike kazne prete ubicama bubamara, ježeva... Zakon ne štiti životinje samo od ubijanja - paprene kazne slede i onima koji zaštićene vrste muče, hvataju, sakupljaju ili im uništavaju prirodna staništa.
Premeri kazni za ubijanje životinja:
- MrkIi medved - 1.000.000 dinara
- Crni orao, orao krstaš, beloglavi sup - 500.000 dinara
- Puževi i žabe - 1.200 dinara
- Bubamara - 15.000 dinara
- Vidra i stepski tvor - 250.000 dinara
- Divlja mačka - 200.000 dinara
- Dabar - 120.000 dinara
- Hrčak - 80.000 dinara
- Patke i guske – 75.000 dinara
- Lasice – 60.000 dinara
- Slepi miš, različite vrste – od 45.000 do 55.000 dinara
- Riđi šumski mrav – 40.000 dinara
- Vrane i vrapci – 30.000 i 25.000 dinara
- Jež – 28.000 dinara
- Jelenak – 12.500 dinara
- Leptir - 10.000 dinara
- Skakavac - 9.000 dinara
- Zrikavac – 8.200 dinara
Više prijava, manje osuđenih
Uprkos strogom zakonskom okviru, praksa pokazuje zabrinjavajući trend: broj prijava za ubistvo i zlostavljanje životinja raste, ali broj sudskih presuda opada.
Dok je pre nešto više od decenije od 196 prijavljenih građana osuđeno njih 54, u narednim godinama taj srazmer se drastično promenio, na 205 prijavljenih osoba donete su svega 23 osuđujuće presude.
Gotovo da ne prođe godina bez težih ekoloških incidenata i stradanja retkih ptica i sisara. Tako je u januaru 2016. godine iz vatrenog oružja ubijen beloglavi sup, jedna od najdragocenijih ptica na našim prostorima, nakon čega je podneta krivična prijava, dok je u februaru 2017. kod Osipaonice zabeležen masovni pomor i prijavljeno je ubijanje čak 12 mišara.
Šta predviđa Krivični zakonik
Prema Članu 269. Krivičnog zakonika Srbije, zlostavljanje i ubijanje životinja tretira se kao ozbiljno krivično delo, a kazne su podeljene u tri osnovne kategorije:
Za osnovno delo koje podrazumeva da neko kršeći propise ubije, povredi, muči ili na drugi način zlostavlja životinju - zaprećena je novčana kazna ili zatvor do jedne godine.
Za teži oblik dela ukoliko je usled zlostavljanja došlo do ubijanja, mučenja ili povređivanja većeg broja životinja, ili je delo učinjeno nad životinjom koja pripada posebno zaštićenim vrstama, počinilac će se kazniti novčanom kaznom ili zatvorom do tri godine.
Za borbe životinja svako ko iz koristoljublja organizuje, finansira ili je domaćin borbi između životinja iste ili različite vrste, kao i onaj ko organizuje ili učestvuje u klađenju na ovakvim borbama, biće kažnjen i novčano i zatvorom u trajanju od tri meseca do tri godine.
Stručnjaci i ekološka udruženja apeluju na građane da prijavljuju svaki vid nasilja nad životinjama, jer očuvanje biodiverziteta i strogo kažnjavanje počinilaca predstavljaju jedini način da se retke i ugrožene vrste sačuvaju od potpunog nestanka u Srbiji.
(Blic/Mondo)
