Novi episkopi su mladi ljudi koji poznaju potrebe savremenog čoveka
Patrijarh Porfirije smatra da SPC mora imati mlade episkope koji razumeju izazove
Podmlađivanje Sabora Srpske pravoslavne crkve (SPC) se nastavlja, pošto je u čin episkopa hirotonisan monah od svega 32 godine, a reč je, kako smatra sagovornik "Blica", o procesu koji za cilj ima da, uz mladog patrijarha, SPC vode i episkopi koji razumeju izazove 21. veka i modernog života.
SPC je, naime, dobila još jednog episkopa u 30-tim godinama života, a novoizabrani episkop dioklijski i vikar Mitropolije crnogorsko-primorske Pajsije, rođen kao Darko Đerković 1992. godine u Pljevljima, sada je najmlađi član Sabora SPC.
Mlad patrijarh bira mlade episkope
Za verskog analitičara Draška Đenovića, baš kao što narodna poslovica veli „da na mladima svet ostaje“, tako i ovaj proces pokazuje „da na mlađima crkva ostaje“. On podseća da je SPC imala vladike i u desetoj deceniji života, a koliko je Sabor u jednom trenutku bio vremešan svedoči i primer blaženopočivšeg episkopa Lavrentija (Trifunovića) koji je za vladiku postavljen četiri godine pre nego što se njegov „kolega“, episkop minhenski Grigorije (Durić) i rodio!
- Videli smo, na kraju krajeva, i koliko je episkopa umrlo u poslednje vreme, jer su godine preko 80 i 90 ozbiljna starost, i došlo je vreme za podmlađivanje – kaže Đenović za „Blic“.
On podseća da je i sam patrijarh Porfirije mlad izabran na tu funkciju, kada je imao nepunih 60 godina, što je za patrijarha, kako ističe, izuzetna mladost.
- On je samim tim shvatio da crkva da bi živela i funkcionisala u 21. veku mora da ima mlade episkope koji razumeju izazove 21. veka, koji imaju snage i znanja da se “nose” sa izazovima modernog doba. I sam patrijarh je odrastao u urbanoj sredini i za njega vreme nije stalo. Tako su i novi episkopi mladi ljudi koji su vični i poznaju potrebe savremenog čoveka, što je veoma važno za jednog vladiku – objašnjava Đenović.
Ko su mlade “snage” u Saboru SPC?
Među mladim “snagama” u Saboru SPC, do hirotonisanja episkopa Pajsija, titulu najmlađeg nosio je episkop toplički Petar (Bogdanović), koji je rođen 1988. godine. Rođen u Valjevu, a odrastao u Mionici, pre nego što se zamonašio 2011. godine, kako je istaknuto u njegovoj biografiji, “trenirao je fudbal i karate, ali i svirao gitaru sa lokalnim rok bendovima u Valjevskoj gimnaziji”. U tada zapušteni manastir Tumane došao je sa svega 22 godine i sa bratijom ga oživeo.
Tek nešto više od 40, tačnije, 42 godine ima i episkop zapadnoevropski Justin (Jeremić), koji je u Rumi završio osnovnu školu, a zatim i Bogosloviju Svetog Arsenija Sremca u Sremskim Karlovcima.
Javnosti je veoma poznat još jedan mladi vladika SPC, nekadašnji glumac i rok muzičar Rastko Lupulović, rođen 1974. godine, koji je nakon mandata igumana u manastiru Draginac, izabran za episkopa novobrdskog. Zamonašio se u 26 godini života, a sadašnjeg episkopa Ilariona javnost pamti kao člana kultnog benda “Kanda, Kodža i Nebojša” i po ulogama u filmovima “Biće bolje” i “Paket aranžman” i TV seriji “Otvorena vrata”.
U redove mlađih episkopa ubraja se i bivši oficir u Vojsci Jugoslavije Milan Radivojević, rođen u Ljigu 1971. godine, koji je sada episkop lipljanski Dositej Hilandarac i jedini je monah u SPC koji je završio Vojnu akademiju.
Podmlađivanje dobro i za vernike
Draško Đenović ističe da podmlađivanje SPC nije važno samo za crkvu, već i za vernike.
- Ako želimo da imamo mlade ljude u crkvi, da mladi dolaze u nju, vi morate da ponudite nešto što je njihovoj generaciji prihvatljivo, da episkopi razumeju sve okolnosti modernog života, a kad razumeju episkopi onda će i sveštenici razumeti – smatra verski analitičar.
Podmlađivanju Sabora SPC doprinelo i ono što je, kako smatra, sam patrijarh Porfirije mogao da vidi dok je službovao kao mitropolit zagrebačko-ljubljanski u Zagrebu, „jer je katolička crkva vrlo moderna“.
- Mogao je da vidi kako katolička crkva radi sa mladima i sa ljudima srednje dobi. Crkva nije okoštali sistem nego živa crkva, i mislim da je to ono što patrijarh Porfirije želi. Postavljajući mlađe episkope, on želi da crkva oživi i da ne bude troma, jer i sam jednostavno ne živi u 19-tom, nego vodi crkvu u 21. veku – kaže Đenović.
Problem u ovom procesu podmlađivanja, međutim, ipak postoji.
- Koliko su oni mladi, plašim se da ćemo uskoro doći u situaciju da više neće biti starih vladika. Da na ovaj način odlazimo u drugi krajnost, da sada više ne bude starih episkopa, a potreban je balans, da bude i jednih i drugih i onih srednje generacije, sve zbog životnog iskustva i svega onog što nosi crkveni život – smatra naš sagovornik.
Ni među starijim vladikama nema konzervativnih
Na naše pitanje kako konzervativniji krugovi u SPC gledaju na proces podmlađivanja Sabora, Đenović odgovara da konzervatizam nema veze sa godinama života i to ilustruje primerom Eparhije raško-prizrenske u egzilu, koju SPC ne priznaje.
- Ona je puna mladih ljudi, oni na nedeljnoj osnovi imaju ređenje mladih monaha i monahinja i, iskreno govoreći, mislim da se SPC tu preračunala misleći da će oni da se ugase. Međutim, njihove crkve su pune, ljudi čekaju u dvorištu dok traje služba, dok su hramovi SPC često, sem o velikom prazniku, prazni. A oni su izuzetno verski konzervativni. Tako da to nema veze sa starošću, mi konzervativnost nemamo u tolikoj meri ni kod starijih episkopa, više je više reč o određenim političkim stavovima o nekim osetljivim pitanjima, kao što je na primer poseta pape Srbiji – objašnjava Đenović.
Konačno, ko je od „mlade garde“ episkopa SPC najbliži Sinodu, najvišoj izvršnoj vlasti u crkvi?
- Mlade vladike je izabrao patrijarh i to su njegovi ljudi. Uvek je to tako, i kada vodite firme vi birate najbliže saradnike po svojoj volji. Pošto je i sam mlad, izabrao je generaciju mladih, a ko će kasnije od njih napredovati, sada je teško reći – ocenjuje verski analitičar Draško Đenović za „Blic“.
