Arheolozi su otkrili drevno naselje na trasi buduće železničke obilaznice kod Niša.
Naselje pripada eneolitskom periodu i povezano je sa poznatim lokalitetima Bubanj i Velika Humska Čuka.
Na trasi buduće Železničke obilaznice oko Niša, arheolozi su došli do spektakularnog otkrića! Ispod slojeva zemlje, u ataru sela Malča, pronađeno je drevno naselje koje donosi nova saznanja o istoriji ovog kraja. U pitanju je jedan od najkompleksnijih poduhvata Zavoda za zaštitu spomenika kulture Niš od njegovog osnivanja.
Arheološki lokalitet Novosel, koji se prostire na neverovatnih 15.000 kvadratnih metara, krije tajne iz eneolitskog perioda. Prema prvim podacima, ovo naselje je direktno povezano sa punim razvojem života na čuvenim lokalitetima Bubanj i Velika Humska Čuka kod Niša.
Naselje pripada kulturnoj grupi Černavoda III
Stručnjaci su na terenu i rade punom parom kako bi istražili ceo prostor pre nego što pruga prođe.
- Prema preliminarnim podacima može se konstatovati da se radi o naselju koje pripada kulturnoj grupi Černavoda III kulturne grupe. Bliži podaci biće prikupljeni nakon sprovedenih zaštitnih arheoloških iskopavanja – saopšteno je iz Zavoda za zaštitu spomenika kulture Niš.
Veruje se da je ovo naselje najverovatnije nastalo i razvijalo se u periodu nakon korišćenja misterioznog “rondela” na susednom arheološkom lokalitetu Orničje u ataru sela Malča.
Arheolozi u blatu do kolena: "Uslovi su ekstremni"
Ono što ovaj poduhvat čini herojskim jesu uslovi u kojima stručnjaci rade. Kako bi se omogućila izgradnja pruge, iskopavanja se moraju završiti, bez obzira na vremenske nepogode.
- Arheološka iskopavanja se odvijaju prema prioritetima projekta izgradnje i sprovode pod izuzetno otežanim uslovima. Obilne padavine u periodu oktobar-decembar 2025. godine, kao i januar-februar 2026. godine, izuzetno otežavaju rad. Dolazak do terena je moguć samo uz pomoć terenskih vozila – ističu u Zavodu za zaštitu spomenika kulture Niš.
Brojke koje ostavljaju bez daha: Angažovano 25 stručnjaka!
Ovo nije obično iskopavanje. Arheološka iskopavanja na trasi Železničke obilaznice oko Niša predstavljaju jedan od najvećih projekata niškog Zavoda od osnivanja 1966. godine, što je, na izvestan način, ujedno i najava velikog jubileja – 60 godina postojanja ove institucije.
• Površina: Preko 17.000 m2 (samo na Novoselu oko 15.000 m2)
• Dužina trase na lokalitetu Novosel: Oko 500 metara
• Ljudstvo: Preko 25 angažovanih arheologa
• Tehnologija: Primena najsavremenijih metoda u zaštiti nasleđa
Misterija rovova i palisada
Podsećamo, Zavod je ranije na istom potezu, u katastarskoj opštini Malča, istražio lokalitet Orničje. Tamo su pronađeni nesvakidašnji koncentrični krugovi – sistem rovova i palisada (arheološki lokalitet tipa rondel) koji i dalje intrigira naučnu javnost. Novo otkriće na lokalitetu Novosel sada sklapa kockice mozaika života prastanovnika niškog kraja.
Ko stoji iza poduhvata
Ovaj ogroman posao Zavod ne obavlja sam. Zaštitna iskopavanja se sprovode u saradnji sa Arheološkim institutom Beograd i Narodnim muzejem Niš.
Timom rukovode mr Aleksandar Aleksić (Zavod Niš), dr Aleksandar Kapuran (Arheološki institut) i MA Slobodan Mitić (Narodni muzej Niš), a sve se odvija uz punu podršku naručioca radova – "Ekstra Auto Transport Vrbas d.o.o." i "Infrastrukture Železnice Srbije".
Dok teške mašine čekaju da započnu izgradnju moderne pruge, arheolozi biju bitku s vremenom da iz zemlje izvuku priču staru hiljadama godina.
