ISTOPOLNI PAROVI U CRNOJ GORI IMAĆE ISTA PRAVA KAO SUPRUŽNICI Spremne izmene zakona, LGBT zajednica slavi

Predloženim izmenama Zakona o crnogorskom državljanstvu, registrima prebivališta i boravišta, centralnom registru stanovništva, ličnom imenu i matičnim registrima, crnogorska Vlada pokrenula je usklađivanje pravnog sistema sa Zakonom o životnom partnerstvu lica istog pola. Iz Vlade navode da je reč o ispunjavanju obaveza iz pregovaračkog Poglavlja 23 – Pravosuđe i osnovna prava, dok bi partneri u istopolnim zajednicama ubuduće imali ista prava kao bračni i vanbračni supružnici u nizu oblasti.

Vlada Crne Gore je utvrdila više predloga zakona kojima se postojeći propisi usklađuju sa Zakonom o životnom partnerstvu lica istog pola, koji je usvojen 2020. godine, a primenjuje se od 15. jula 2021. godine.

Izmene zakona se odnose na oblasti državljanstva, prebivališta, službenih evidencija, ličnog imena i matičnih registara, a zajednički cilj svih predloga je da se, kako kažu u Vladi, pravni status partnera u životnoj zajednici lica istog pola izjednači sa pravima koja već imaju bračni i vanbračni supružnici.

Vlada je predloge uputila Skupštini Crne Gore na usvajanje po hitnom postupku, jer je, kako piše u obrazloženju, njihovo donošenje neophodno radi ispunjavanja završnih merila u okviru pregovaračkog Poglavlja 23.

Državljanstvo pod istim uslovima kao za supružnike

Jedna od najznačajnijih izmena odnosi se na Zakon o crnogorskom državljanstvu. Vlada predlaže da pravo na prijem u crnogorsko državljanstvo, pod istim uslovima koji važe za bračne supružnike, imaju i osobe koje su zaključile životno partnerstvo sa crnogorskim državljaninom ili državljankom.

Predloženom izmenom dopunjuje se član 11 Zakona o crnogorskom državljanstvu, tako da se odredbe koje se odnose na brak primenjuju i na životna partnerstva lica istog pola.

U obrazloženju se navodi da važeći propis kao osnov za prijem u državljanstvo prepoznaje brak sa crnogorskim državljaninom, ali ne i životno partnerstvo.

- Predloženim rešenjem omogućava se da lice koje je zaključilo životno partnerstvo u istopolnoj zajednici sa crnogorskim državljaninom, pod istim uslovima koji važe za bračne supružnike, može steći crnogorsko državljanstvo prijemom - ističe se u obrazloženju Vlade.

Dodaje se da izmena predstavlja dalje usklađivanje pravnog sistema Crne Gore sa savremenim evropskim standardima u oblasti ljudskih prava i zaštite od diskriminacije.

Partneri će moći da prijave zajedničko prebivalište

Izmene Zakona o registrima prebivališta i boravišta trebalo bi da omoguće da partneri u životnim zajednicama lica istog pola imaju ista prava kao bračni i vanbračni supružnici kada je reč o prijavi prebivališta, promeni adrese i utvrđivanju prebivališta.

Predlogom je predviđeno da evidencija registra prebivališta sadrži i podatak o životnom partnerstvu lica istog pola.

- Partnerima će biti omogućeno da prebivalište ili promenu prebivališta prijave na adresi svog partnera, kao što to već mogu bračni i vanbračni supružnici - pojašnjeno je.

Izmene obuhvataju i postupak utvrđivanja prebivališta po službenoj dužnosti, gde će se kao jedan od kriterijuma uzimati i prebivalište partnera u zajednici života lica istog pola.

- Ukazala se neophodnost usklađivanja Zakona o registrima prebivališta i boravišta sa Zakonom o životnom partnerstvu lica istog pola, kako bi se obezbedila njegova potpuna primena u pravnom sistemu Crne Gore - kažu u Vladi.

Podaci o životnim partnerstvima u Centralnom registru

Vlada je predložila i izmene Zakona o centralnom registru stanovništva, kojima se uvode podaci o zaključenju i prestanku životnog partnerstva lica istog pola.

- Centralni registar stanovništva, pored podataka o bračnom stanju, sadržavaće i podatke o životnom partnerstvu, dok će se informacije o zaključenju i prestanku partnerstva preuzimati iz registra partnerstava“, ističe se u obrazloženju.

Cilj ovih izmena je, kako se navodi, obezbeđivanje tačnosti i ažurnosti službenih evidencija.

- Ukazala se neophodnost usklađivanja Zakona o centralnom registru stanovništva sa Zakonom o životnom partnerstvu lica istog pola, kako bi se obezbedila tačnost i ažurnost evidencija koje se vode u okviru Centralnog registra stanovništva - piše u obrazloženju.

Obuhvaćeno je i preciziranje nadležnosti za određivanje matičnog broja strancima sa odobrenim stalnim ili privremenim boravkom u Crnoj Gori.

Pravo na promenu prezimena nakon sklapanja ili raskida partnerstva

Izmenama Zakona o ličnom imenu predviđeno je da partneri u životnoj zajednici lica istog pola mogu menjati prezime prilikom zaključenja, raskida ili poništenja partnerstva, pod istim uslovima koji važe za bračne supružnike.

- Partneri će, prilikom zaključenja životnog partnerstva, moći sporazumno da odluče o promeni prezimena, dok će nakon raskida partnerstva moći da zadrže izabrano prezime ili da se vrate na prezime koje su imali pre zaključenja zajednice - naglašeno je u Predlogu zakona.

U Vladi Crne Gore napominju da se ovim izmenama uklanjaju pravne praznine koje su postojale zbog neusaglašenosti dva zakona.

- Usvajanjem izmena Zakona o ličnom imenu otklanjaju se postojeće pravne neusaglašenosti i stvaraju zakonski preduslovi za potpunu primenu Zakona o životnom partnerstvu lica istog pola - navedeno je u obrazloženju.

Životna partnerstva biće upisivana u matične registre

Predložene su i izmene Zakona o matičnim registrima, kojima će se omogućiti evidentiranje podataka o zaključenju, prestanku i poništenju životnog partnerstva.

Izmenama je predviđeno da se u matičnom registru rođenih evidentiraju podaci o životnim partnerstvima, dok će matični registar umrlih sadržati i podatak o životnom partneru preminule osobe, ukoliko je postojalo registrovano partnerstvo.

Predlagač ocenjuje da će na ovaj način biti obezbeđena potpunija i ažurnija evidencija ličnog statusa građana.

- Cilj izmena je usklađivanje Zakona o matičnim registrima sa Zakonom o životnom partnerstvu lica istog pola, radi obezbeđivanja tačnosti i ažurnosti podataka u matičnim registrima - piše, između ostalog, u obrazloženju.