Natprosečne, prolećne temperature i narednih dana biće praćene jakim vetrom i prema vremenskoj prognozi Republičkog hidrometeorološkog zavoda (RHMZ) u košavskim i planinskim predelima biće izrazito vetrovito i mogući su olujni udari vetra, zbog čega osetljivi na meteorološke prilike osećaju glavobolju, imaju problema sa snom, nervozni su i osećaju uznemirenost u blažoj formi.
Štete i po zdravlje
Olujni udari vetra mogu biti opasna pojava i prouzrokovati ozbiljne materijalne štete, ali vetrovi utiču i na psiho-fizičko stanje ljudi.
Kada je u pitanju košava, poznato je da postoje dva osnovna tipa, topla i hladna košava, koje duvaju od jeseni do proleća, i one mogu da utiču na naše opšte stanje i poremete nam svakodnevicu.
Južni i jugoistočni vetar nam menjaju raspoloženje, a oni duvaju danas i narednih dana
Razdražljivost i promenljivo raspoloženje nastaje usled prolaska frontalnog sistema i pojačanog južnog i jugoistočnog vetra.
A upravo na takav vetar danas i u naredna dva dana upozorava RHMZ u današnjoj meteorološkoj najavi:
"U košavskom području, kao i ponegde u planinskim predelima, duvaće umeren i jak južni i jugoistočni vetar koji će na jugu Banata, a sutra i u petak i u donjem Podunavlјu, imati i olujne udare".
Košava se razvija od jugoistoka ka severozapadu, od Timoka do Subotice, u najvećoj meri kroz Podunavlje, Istočnu Srbiju, Banat i Bačku, tu je naravno i Beograd, i to to područje se naziva košavsko područje. Ovaj vetar je najjaču na ulazu u Đerdapsku klisuru. Tako da stanovnici ovog dela Srbije i narednih dana za svoje neraspoloženje mogu da krive vreme i vetar.
Topao vetar izaziva nemir i agresivnost
Kako je ranije za “Blic” rekla Jasminka Smailagić, načelnik Odeljenja za monitoring klime i klimatske prognoze RHMZ, “topao vetar izaziva psihoze, veoma rasprostranjenu grupu oboljenja koja predstavljaju veliki problem, kako u pogledu same karakteristike oboljenja, tako i u pogledu nepovoljne prognoze”.
Kako se osećamo kada duva južni vetar
- Kod ovih ljudi je smanjena adaptacija na spoljašnje promene atmosferskih činilaca što se manifestuje pojavom određenih simptoma - kaže Smailagić i dodaje:
- Prodor toplog i vlažnog vazduha sa pojačanim južnim, toplim vetrom dovodi do nastanka psihomotornog nemira, pojačane aktivnosti i agresivnosti.
- Ovakvi iritativni faktori nadražuju vegetativne centre dovodeći do povećanja krvnog pritiska, napetosti mišića, pojačane refleksne aktivnosti, kao i razdražljivosti.
- Ovim se pogoršava osnovna bolest tako da pri takvim vremenskim uslovima dolazi do povećanja broja psihičkih bolesnika i pogoršanja njihovog stanja.
- Takođe je primećeno pogoršanje stanja bolesnika pri prelasku sa hladnog-vlažnog na hladno-suvo vreme.
Glavobolja je povezana s vetrom
U RHMZ su rekli za "Blic" da su glavobolje uslovljene:
- naglom promenom temperature i njenim izraženim dnevnim hodom
- velikom razlikom između minimalne i maksimalne dnevne temperature vazduha
- prolaskom fronta i značajnom razlikom vazdušnih pritisaka, odnosno, naglog smenjivanja visokog i niskog vazdušnog pritiska
- pojačanog hladnog vetra
Migrenu može uzrokovati i nizak i visok pritisak, naročito ako pritisak naglo poraste. Migrena je povezana s vlagom, naglim promenama koje se događaju u periodu od jedan ili dva dana i naravno - vetrom
Vozači, oprez!
Stručnjaci RHMZ često zbog vetra u bioprognozi savetuju vozače da budu na oprezu!
Razlog tome je što, kada su pojačani južni i jugoistočni vetar, pored razdražljivosti i promenljivog raspoloženja, moguća je i smanjena koncentracija kod ljudi. Oprez u saobraćaju je neophodan i kada se u bioprognozi daje pospanost koja se javlja pri niskom pritisku, povećanom oblačnošću i slaboj kiši.
Kako nastaje košava?
Košava nastaje zbog različite raspodele u vazdušnom pritisku. Da bi košava duvala moramo imati nizak vazdušni pritisak zapadnije od našeg područja, tačnije da se formira ciklon iznad centralnog i zapadnog Mediterana, a istovremeno da iznad istočne Evrope, pre svega iznad Rusije ili Ukrajine, ili oblasti Karpata, imamo visok vazdušni pritisak, odnosno, centar anticiklona. U tom slučaju izobare imaju takav položaj da preovladava jugoistočni vetar i samim tim u određenim delovima Srbije nastaje košava.
Najjača je u Banatu i najsnažnije duva ujutru
Košava ne duva u celoj Srbiji, samo u određenim delovima zemlje, i to, pre svega, u Banatu, zatim u Pomoravlju, Podunavlju, Braničevskom okrugu i u Beogradu. Epicentar košava u našoj zemlji je jug Banata, ali je ona dosta jaka i u navedenim područjima, a udaljavanjem od tih mesta je njen uticaj sve slabiji.
Istovremeno dok u tim delovima duva košava, u istom trenutku u Timočkom kraju i Negotinskoj krajini duva potpuno drugačiji vetar i on je jako slab, zapadni i severozapadni.
Košava često duva i preko 110 kilometara na čas. Najjači udari vetra u Vršcu zabeleženi su u januaru 1987. godine - 173 km/h, a u novije vreme u februaru 2014. godine, kada su iznosili 170 km/h. U Beogradu je zabeleženo da je 17. oktobra 1976. godine košava imala udare od čak 35,9 metara u sekundi (130 km/sat).
Najsnažnije duva ujutru. spada u vetrove koji duvaju sa planine, ali je u isto vreme i vetar koji tokom dana menja intenzitet, i najsnažnije duva između pet i deset sati ujutro. Duva pri površini zemlje, ali ne većoj od 2.000 metara u visinu.
