Vedrana Rudan je bila poznata po svom originalnom pogledu na svet i vezanosti za rodni kraj.
Opatija je postala poznata turistička destinacija od 19. veka, nazivana i 'Kraljicom Jadrana'.
Opatija se smatra jednim od najlepših gradova hrvatskog Jadrana i upravo u ovom prelepom primorskom mestu 1949. godine rođena je i jedna od najpoznatijih i najprovokativnijih književnica i kolumnistkinja na prostorima bivše Jugoslavije - Vedrana Rudan koja je umrla juče u 76. godini.
Iako je odrasla u obližnjoj Mošćeničkoj Dragi, a kasnije živela i radila u Rijeci, ovaj kraj je ostao duboko utkan u njen identitet.
Vedrana Rudan je često u svojim intervjuima ponosno isticala da je Primorka, uvek se vraćajući ljudima, specifičnom mentalitetu i jedinstvenoj atmosferi svog rodnog kraja koji je oblikovao njen prepoznatljiv pogled na svet.
Od skromnog manastira do mondenskog lečilišta
Istorija Opatije je izuzetno duga i fascinantna, a počinje mnogo pre nego što su izgrađeni luksuzni hoteli i raskošne vile. Grad je dobio ime po benediktinskom samostanu Svetog Jakova, a današnja crkva Svetog Jakova i dalje stoji kao jedan od najvažnijih i najprepoznatljivijih simbola grada.
Ključni trenutak za preokret i rađanje opatijskog turizma dogodio se u 19. veku:
- 1844. godina: Riječki trgovac Iginio Scarpa gradi čuvenu Vilu Angiolinu, čime zvanično otvara novo poglavlje u istoriji i označava početak razvoja turizma.
- 1873. godina: Železnica stiže do obližnjih Matulja, što Opatiju čini lako dostupnom za putnike i posetioce iz cele srednje Evrope.
- 1884. godina: Otvara se hotel Kvarner, prvi hotel na celoj jadranskoj obali. Nakon njega, grad ubrzano dobija nove hotele, pansione, vile, kafiće i uređene parkove.
- 1889. godina: Opatija i zvanično dobija status carskog klimatskog lečilišta Austro-Ugarske Monarhije, zahvaljujući blagoj klimi, čistom morskom vazduhu i idealnom položaju.
Zbog svoje specifične arhitekture, prefinjenog stila i posebne atmosfere, grad je ubrzo postao omiljeno utočište evropske aristokratije i svetski poznatih ličnosti, zaradivši laskavi nadimak "Kraljica Jadrana".
Želela je eutanaziju
Vest o smrti hrvatske književnice Vedrane Rudan odjeknula je širom regiona. Na njenoj zvaničnoj Fejsbuk stranici objavljena je kratka poruka koja opisuje njen odlazak: „Vedrana je otišla na područje bez signala“. Upravo ove reči Vedrana je sama izgovorila više od godinu dana ranije, tokom svog poslednjeg javnog pojavljivanja u jednoj emisiji na hrvatskoj televiziji.
Od trenutka kada je u maju 2024. godine saopštila da boluje od raka, Vedrana Rudan se gotovo potpuno povukla iz medija. Svoje jedino i poslednje gostovanje imala je 2. marta 2025. godine u emisiji „Nedjeljom u 2“. U tom razgovoru, bez ublažavanja i uvijanja, govorila je o dijagnozi, suočavanju sa smrću, porodici i želji za eutanazijom.
- Ja vas znam dugo i držim vas onako malo patetičnim, i mislim da mi pošto govorimo o smrti, uz smrt idu i suze i da ja plačem, jer ja umirem. E pa, 'ajmo. Želim reći da ima jako puno ljudi koji me vole, i da ja volim njih i da sam besmrtna i neka moju smrt shvate kao odlazak na područje bez signala - rekla je Vedrana Rudan u svom poslednjem intervjuu.