Nova studija pokazuje da umetnička dela mogu čuvati skrivene naučne informacije
Pa tako, na slici iz 1611. godine, koju je naslikao Jan Brojgel Stariji, istraživači su pronašli prikaz šišmiša kako nosi pticu, što ukazuje na ponašanje potvrđeno tek 2025. godine
Priroda se danas proučava uz pomoć savremene tehnologije, od uređaja za praćenje životinja i snimanja zvukova do analize uzoraka i direktnog posmatranja. Ipak, novo istraživanje pokazuje da tragovi važnih naučnih otkrića mogu biti skriveni i na umetničkim delima starim nekoliko vekova.
Studija objavljena u časopisu PNAS, koju je predvodio Pedro Romero-Vidal sa Biološke stanice Donjane u Sevilji, otkrila je zanimljiv detalj na slici iz 1611. godine koji se poklopio sa naučnim saznanjem potvrđenim tek prošle godine.
Neobično otkriće u izmetu šišmiša
Veliki noćnik (Nyctalus lasiopterus), najveća vrsta šišmiša u Evropi, već 2001. godine privukao je pažnju naučnika kada su u njegovom izmetu pronađeni ostaci perja brojnih ptica pevačica.
To je ukazivalo da se hrani pticama, a ne samo insektima, ali je to ponašanje direktno potvrđeno tek 2025. godine. Tada su šišmiši, opremljeni minijaturnim uređajima za praćenje, snimljeni kako u letu love ptice selice i hrane se njima, bez sletanja na tlo.
Zanimljivo je da istraživači u novoj studiji uopšte nisu tragali za šišmišima. Analizirali su životinje prikazane na alegorijskoj slici "Vazduh", koju je 1611. naslikao flamanski umetnik Jan Brojgel Stariji. Na delu je prikazano više od 60 vrsta ptica i tri vrste šišmiša.
U gornjem desnom uglu slike primetili su šišmiša koji u ustima nosi malu pticu. Prema obliku ušiju, krila, boji krzna i veličini, zaključili su da je reč upravo o velikom noćniku.
Istraživači ističu da slika nije naučni dokaz, jer Brojgel gotovo sigurno nije mogao lično da posmatra ovaj prizor, budući da veliki noćnik lovi isključivo noću. Međutim, umetnik je boravio u Italiji, gde ova vrsta živi, pa je moguće da je čuo za takvo ponašanje ili video indirektne dokaze, poput perja u izmetu šišmiša.
Bez obzira na izvor inspiracije, činjenica da je baš ovu vrstu prikazao kako lovi pticu sugeriše da se oslanjao na stvarna zapažanja iz prirode, a ne samo na umetničku simboliku.
Autori studije smatraju da bi digitalizacija muzejskih zbirki mogla dovesti do novih sličnih otkrića, jer stare slike možda kriju dragocene uvide o prirodi koji su vekovima prolazili nezapaženo.
(Raport.ba)
