Špagete, taljatele, fusili, makarone - paste su koje se kod nas najčešće jedu, ali daleko od toga da se tu izbor završava.
Zapravo, samo u Italiji postoji preko 350 različitih oblika paste! One variraju po obliku, sastavu, teksturi, zemlji porekla, pa čak i kulinarskim legendama koje se o njima ispredaju. Neke se kuvaju duže, neke jedu al dente, a znalci će oblik paste prilagoditi sosu ili nadevu koji za njih pripremaju, jer razni oblici paste bolje prihvataju određene vrste sosova.
Radiatore
Radiatore kao da je smislio neko ko u kuvanju uživa koliko i u kreativnom dizajnu ili arhitekturi. Kratki su, zdepasti, talasasti, sa „rebrima“ koja zaista podsećaju na stare grejne radijatore, ali i na svet automobila i mašinstva koji je početkom 20. veka zapravo i inspirisao više italijanskih oblika paste. Zato se za radiatore često vezuje i priča da su nastali po uzoru na rešetke automobila, čak i na čuveni Bugatti.
Prave se najčešće od semoline, odnosno griza od tvrde pšenice durum i vode, kao klasična suva pasta koja dobro drži oblik i ostaje „al dente“ kada se skuva. Iako se ponekad vezuju za Napulj i Kampaniju, danas ih proizvode brojni italijanski proizvođači, uključujući i one iz Granjana, grada poznatog po tradiciji sušene paste. Njihova najveća prednost je upravo oblik: talasasti slojevi i male šupljine hvataju sos sa svih strana, pa su idealni za gušće, bogatije umake. Odlično idu uz ragu, bolonjeze, sosove od paradajza sa povrćem, kremaste sosove sa sirom, spanaćem ili pečurkama, ali i u zapečenoj pasti, salatama i čorbama, kada želite da svaki zalogaj ima dobru teksturu i pun ukus.
Rotelle
Rotelle izgledaju kao igračkice - to su mali točkovi sa zupčastim ivicama i „paocima“ u sredini, zbog čega ih u Italiji često zovu i ruote, dok su u Americi poznate kao wagon wheels. Imaju sastav i inspiraciju sličnu radiatore pasti, od semoline i vode, inspirisanu industrijskim dizajnom 20. veka.
Ono što je kod rotelle najzanimljivije jeste da oblik nije samo za ukras: zupci, krugovi i pregrade prave male džepove u kojima se sos zadržava, pa svaki zalogaj ima više ukusa. Odlične su za lagane paradajz sosove sa sitno seckanim povrćem, za kremaste umake sa sirom, pavlakom, pečurkama ili šunkom, ali i za ragu sa kobasicom ili mlevenim mesom. Pošto lepo drže oblik i ne raspadaju se lako, često se koriste i u hladnim pasta salatama, čorbama i zapečenim jelima - naročito kada želite obrok koji će se dopasti i deci i odraslima.
Trofie
Uvrnuti ligurski zalogaji stvoreni za pesto - trofie su prepoznatljiva pasta koja potiču iz okoline Đenove i obalom oko mesta Recco, Sori i Camogli.
Tradicionalno se prave jednostavno, od brašna ili semoline, vode i uz malo strpljenja za oblikovanje: komadić testa se dlanom valja po dasci dok ne dobije izdužen, zavijen oblik. Baš zbog tog pokreta postoji i simpatično objašnjenje imena - moguće je da potiče od ligurskog glagola strufuggiâ, u značenju „trljati“, odnosno „valjati“.
Ovo je pasta koja traži pesto, i u Liguriji se najčešće služi sa Pesto alla Genovese, a u klasičnoj verziji u tanjiru su i krompir i boranija, pa jelo postaje vrlo sito i domaćinsko. Uvijeni oblik trofija savršeno hvata sos, naročito one gušće i aromatične, pa im osim pesta lepo pristaju i sosovi od tikvica, bosiljka, oraha, lagani kremasti umaci, kao i jednostavne varijante sa maslinovim uljem, belim lukom i začinskim biljem.
Cavatappi
Cavatappi na italijanskom znači „vadičep“, i baš tako i izgleda: kratka je, šuplja, spiralno uvijena i najčešće blago izbrazdana, kao mala opruga na tanjiru. Za razliku od mnogih starih oblika paste koji imaju duboke regionalne korene, cavatappi je modernija: navodno, nastala je slučajno, kada su kalupi nekom greškom počeli da izbacuju spirale umesto pravih oblika.
Prvobitno se zvala cellentani, po italijanskom pevaču Adrianu Celentanu, poznatom po nadimku Il Molleggiato, „onaj koji se kreće kao opruga“.
Šupljina ove paste hvata sos iznutra, a rebrasta površina spolja. Zato je odličan za gušće i kremaste umake, naročito sa sirom, zapečenu pastu, sosove sa povrćem, piletinom, šunkom ili kobasicom, ali i za hladne pasta salate.
Mafaldine
Mafaldine su duga, trakasta pasta sa talasastim ivicama koja podseća na karnere, kao svečanija rođaka taljatela. Poznate su i kao reginette ili reginelle, odnosno „male kraljice“, a potiču iz okoline Napulja, gde su se nekada zvale fettuccelle ricce. Ime su dobile u čast princeze Mafalde Savojske, zbog čega se za ovu pastu često kaže da na tanjiru nosi malo kraljevskog šarma.
Sos se zadržava u talasastim rubovima paste, a najbolje je koristiti bogate sosove kao što su napuljski ragu sa rikotom, mesne umake, sosove sa divljači, ali i riblje i morske varijante, posebno sa školjkama i plodovima mora. Lepo podnose i bele sosove od mekih sireva, pa su odličan izbor kada želite pastu koja izgleda elegantno, ali se jede vrlo konkretno i domaćinski.
Italija je potvrdila svoje učešće na specijalizovanoj izložbi Ekspo 2027 Beograd. Posetite njihov paviljon i otkrijte autentične priče, kulturu i inovacije koje predstavljaju svetu.
