Na poluostrvu Gradina na ostrvu Murter nalazi se prva arheološka plaža u Hrvatskoj, gde posetioci mogu plivati među ostacima antičkog grada Colentuma
Plaža je uređena 2017. godine, ima dužinu od oko 200 metara, šljunkovita je i opremljena modernom infrastrukturom i edukativnim tablama
Ako mislite da su plaže samo sunce i borovi i igre na pesku, ostrvo Murter će vas razuveriti. Na poluostrvu Gradina nalazi se prva i jedina arheološka plaža u Hrvatskoj, gde se možete kupati doslovno uz ostatke antičkog grada Colentuma.
Plaža je uređena 2017. godine pod nadzorom arheologa i konzervatora i danas predstavlja jedinstven spoj odmora, istorije i prirode. Prostire se na oko 200 metara, šljunkovita je i opremljena klupama, kantama za otpatke, zaštitnom plutajućom ogradom, kao i informativnim tablama koje posetioce upoznaju sa arheološkim lokalitetom i bogatim podmorjem koje ga okružuje.
Već prve sezone privukla je veliki broj kupača, a danas je najveća plaža na Murteru.
Najzanimljiviji deo se nalazi ispod površine mora
Ipak, najzanimljiviji deo možda se nalazi upravo ispod površine mora. U plićaku se i danas mogu uočiti ostaci nekadašnjeg rimskog lučkog postrojenja, poput balastnog kamenja i amfora. Još 2017. godine najavljeno je uređenje podvodne edukativne arheološke staze koja bi posetiocima omogućila još bolji pogled u bogatu prošlost Colentuma.
Ova plaža deo je šireg arheološko-rekreacionog parka koji se neprestano uređuje. Obnavljaju se suhozidi, uređuju pešačke i biciklističke staze, kao i čisti okolna šuma i maslinici kako bi posetioci tokom leta imali više hlada i prijatnije mesto za odmor.
Vredni ostaci
Kada se zasitite kupanja, vredi prošetati do ostataka Colentuma. Nekadašnji liburnski, a potom rimski grad, jedno je od najvažnijih arheoloških nalazišta na ovom delu Jadrana.
Zanimljivo je da se o njegovim ostacima pisalo još u 15. veku, kada ih je opisao šibenski humanista Juraj Šižgorić, dok su kasniji autori potvrdili da se upravo ovde nalazio antički Colentum.
Doživeo procvat tokom ranog Rimskog carstva
I rimski pisci Plinije i Klaudije Ptolomej pominju Colentum, pri čemu ga Ptolomej navodi kao grad (pólis), što potvrđuje njegov značaj u antičko doba.
Colentum je doživeo procvat tokom ranog Rimskog carstva i razvio se u gradsko naselje sa važnom lukom. Smešten u zaštićenoj uvali na zapadnoj strani poluostrva Gradine, imao je značajnu ulogu u tadašnjem pomorskom saobraćaju, što potvrđuju ostaci lučkih građevina koji su i danas vidljivi.
Ostaci zidina, mozaika, amfora i drugih arheoloških nalaza svedoče o njegovoj bogatoj prošlosti. Upravo zbog velikog broja pronađenih podnih mozaika arheolozi Colentum često nazivaju i "gradom mozaika".
Među najbolje očuvanim lokalitetima izdvajaju se rimska maritimna vila, rimski put i rimska cisterna, dok se na vrhu Gradine pretpostavlja da se nekada nalazila akropola. Arheolozi veruju i da se na tom području krije antička nekropola koja tek čeka buduća istraživanja.
